menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kuruluş yıl dönümünü kutladığımız TBMM’nin içkiyi yasakladığını biliyor muydunuz?

47 0
23.04.2026

Bundan 106 yıl önce TBMM içkiyi tartışmış ve ardından yasaklamıştı. Osmanlı devrinden bahsediyorum sanıyorsanız yanılıyorsunuz. İçki yasağını koyan Gazi Meclis’tir; dahası, bu yasak Cumhuriyet’in yaklaşık ilk altı ayı boyunca da yürürlükte kalmıştır.

İçkinin Millet Meclisi’nde kimler tarafından, neden ve nasıl yasaklandığını öğrenebilmek için 13 Eylül 1920 gününe gidip kulağımızı TBMM’nin kapısına dayayarak içeride neler konuşulduğunu işitmeye çalışalım.

Kanun teklifi, Meclisin açılmasından sadece beş gün sonra, 28 Nisan 1920 tarihinde gündeme getirilmiş, görüşmeler aylar boyunca sürmüş, muhalifler tarafından savsaklanmıştır.

BMM’nin 23 Nisan 1920 Cuma günkü açılışının üzerinden henüz beş ay bile geçmemiştir. Başkanlık koltuğunda ulemadan Konyalı Vehbi Efendi oturmaktadır, kürsüde ise üç yıl sonra Topal Osman tarafından öldürülecek olan Trabzon mebusu Ali Şükrü Bey hararetli nutuklara kaptırmıştır kendini. Ateşli sözleri milletvekillerince sık sık kesilmekte ve dinleyici sıralarından laflar atılmaktadır. Muhalefet safları olan İkinci Grup içerisinde yer almasına rağmen getirdiği içkiyi yasaklama teklifi Birinci Gruptan da bir hayli destek görmüş, neticede komisyonlarda görüşüldükten sonra Genel Kurula kadar gelmişti.

Ali Şükrü Bey İslamın içkiyi bir ahlak ve fazilet müeyyidesi olarak yasakladığını ve ülkeyi felaketten kurtarmak için bu kanunun Meclis’ten geçmesi gerektiğini savunmaktadır. Sadece içkinin alenen alınır satılır olması değil, ülkenin gelirinin gayri Müslimlerin cebine gitmekte oluşu da endişelendirmiştir onu. "Trabzon’da dört Rum meyhanesi vardı" der ve şunu ekler acı bir dille:

Şimdi sayıları 73 oldu. Bir avuç Pontusçu rakı yapıp memleketi soyuyor, bu paralar Yunanistan’a kaçırılıyor. (…) Rakı uğruna emlak ve akarlar bizden Rumlara, Ermenilere geçiyor. Maliye Vekili (Bakanı) tapu kayıtlarını tetkik etsin.

Alkoliklerden sağlam bir millet, dolayısıyla sağlam bir ordu çıkmayacağına inanan Ali Şükrü Bey bilahare dünyadaki uygulamalardan misaller getirecektir. Mesela Amerika Birleşik Devletleri’nin bazı eyaletlerinde kiliselere gitmeyenlerden iki dolar ceza bile alınmaktadır. Dinî terbiyeyi önemseyen her millet geri kaldıysa Amerika’ndaki bu durumu nasıl izah edeceğiz peki? Hem Amerikalılar Hıristiyan oldukları halde bazı eyaletlerde içkiyi yasaklamışken, onu haram ilan etmiş bulunan bir dinin müntesiplerinin içkinin serbestçe alınıp satılmasına ve dahi alenen içilmesine izin vermeleri olacak dava mıdır?

İşin garibi, bu kanuna karşı çıkanlar da gerekçelerini daha ziyade bu yasağın uygulanamayacağı ve afyon, esrar gibi başka keyif verici maddelere yönelişi hızlandırabileceği noktalarında toplamaktadırlar. Hatta suret-i Haktan görünüp yasaklamaktansa içkiye ağır vergiler konulmasına taraftardırlar.

Bu arada alkolün tamamen yasaklanmasının yerli ilaç sanayiine de darbe........

© Ensonhaber