menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İsmet Paşa’ya “Nah darbe yapardınız!”

40 0
12.06.2026

İsmet İnönü, ülkenin bugün çözmeye çalıştığımız çarkını kuran adamdır.

Dışişleri Bakanı sıfatıyla Lozan’a gittiği 1922’den CHP Genel Başkanlığından istifa ettiği 1972 yılına kadar tam 50 yıl boyunca rejimin çarklarını kuran ve bozan eller büyük ölçüde İsmet Paşa’ya aitti.

1923-37 yıllarındaki Başbakanlığı, 1938-50 yıllarındaki Cumhurbaşkanlığı haricinde 1961-65 yıllarındaki koalisyon hükümetlerinde Başbakanlık makamında bulunmuş ama 1950-60 ve 1965-72 yıllarındaki ana muhalefet liderliği döneminde de darbe tezgâhlamak dahil her türlü siyasi entrikada baş rolü oynamıştı.

Hatta diyebiliriz ki, CHP’nin bugünkü entrikacı yapısının mimarı da İsmet Paşa idi. Yetiştirdiği Bülent Ecevit ondan öğrendikleriyle kurultayda yenmişti Paşasını.

Bu bakımdan İnönü’yü anlamak Cumhuriyetin ilk yarım asrını hatta CHP’nin bir asrını anlamak olacaktır.

Bakın, gazeteci Cüneyt Arcayürek (1928-2015) İsmet Paşa’nın 27 Mayıs darbesinin mimarı olduğunu çarpıcı bir anektodla nasıl aktarmış:

“Bahçelievler’de Ayten Sokak’ta oturan İsmet Paşa’yı, 14’lerden Muzaffer Özdağ ile Numan Esin ziyaret etti. Aylardan Kasım’dı, yıl ise 1960.

İsmet İnönü, kişilerin yaklaşımlarını söze başladıklarında kullandıkları kimi sözcüklerle daha başında saptayacak, nitelikte bir insandı. Paşa bilirdi ki, yanına gelen birisi söze “Paşa, Paşa” diye başlayacak olursa, kendisine, partisine de karşıdır, saygısızdır. Eğer kişi sözü, “Paşam” diye açarsa hem saygılıdır, hem de karşıt cephenin insanı değildir.

Yüzbaşı Muzaffer Özdağ, İsmet Paşa’ya C.H.P.’den yakınıyordu. Sözünün bir yerinde,

“Paşa, Paşa!..” dedi. “Bu memleketi kurtaran bizleriz. C.H.P. değil. Üniversiteden geçtik, tasfiyeler yaptık, Ordu içinde ayıklama yaptık, Menderes iktidarını indirdik. Türkiye’yi adam........

© Ensonhaber