menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İsmet İnönü CHP’yi kapattıracaktı ama ömrü yetmedi

28 0
05.06.2026

Mutlak butlan tartışmasının girdabındaki CHP’nin 103 yıllık bir parti olduğunu söylüyorlarsa da, bu toplamdan en az 12 yılı çıkarmamız gerekir. 

Neden mi? Kenan Evren 1980 yılında diğer siyasi partilerle birlikte CHP’yi de kapattığı için.

Peki, açılmasına için veren kimdir? CHP’lilerin günahları kadar sevmediği Turgut Özal. 

CHP ancak 1992 yılında açılabilmiş, SHP ile birleşip bugünkü yapısını kazanması için ise üç yıl daha beklemesi gerekmişti.

Kenan Evren’in müdahalesi “emir demiri keser” tarzında dışarıdan bir müdahaleydi ama 1972-73 yıllarında İsmet İnönü’nün “artık bu partinin CHP ile ilgili kalmadı” gerekçesiyle bir kapattırma girişimi olduğu pek bilinmez.    

Ana muhalefet partisi olan CHP’nin kazanı Johnson mektubu (1964) ve ertesi yıl “ortanın solu”na yönelmesiyle parti bünyesi hizipleşme ve muhalefetle kaynayacaktı. Hizipleşmenin başını Bülent Ecevit adamları çekecek ve sonunda İnönü’yü pes ettirecekti. 

50 yıldır başında durduğu bir zamanların “Değişmez Genel Başkanı”nı artık kendi partisi bile değiştirmek istiyordu. Koltuğunu gençlere terk etmeliydi. 

Nitekim 1972 Mayıs’ında yapılan 6. Olağanüstü Kurultaya tek aday olarak giren Ecevit Genel Başkanlık koltuğuna oturduğunda İnönü hem milletvekilliğinden hem de CHP üyeliğinden istifa etmişti.  

Arkasından “Atatürk’ün partisi”ni artık bu sıfatı hak etmediği gerekçesiyle kapattırmaya kalkacaktı.

İnönü az daha CHP’nin adını da değiştirecekmiş

İnönü'nün yakınlarından Kemal Bağlum Anıpolitik (1945-1960) adlı kitabında ilginç bir hatırasını anlatır: 

“1954 seçimlerinden sonra Demokrat Partililer ne kadar keyif içindeydiyseler, CHP’liler de, o oranda bunalıma düşmüşlerdi. Kolay değildi, CHP, gerçekten büyük bir yenilgiye uğramış, Meclisteki sandalye sayısı 63’ten, 32’ye........

© Ensonhaber