We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

'Güneşin Doğduğu İnsanlığın Battığı Yer'

6 2 0
02.12.2019

Doğu Türkistan, Orta Asya Türk yurdunun Çin Halk Cumhuriyeti tarafından 1949’dan beri işgal altında tuttuğu doğu tarafıdır. Uzun Türk tarihi içinde önemli bir yere ve değere sahiptir. Nüfusu tam olarak bilinemese de Çinlilerin “Sincar Uygur Özerk Bölgesi” olarak isimlendirdikleri ülkede otuz milyon civarında Müslüman yaşamaktadır. Çinliler nüfusu 22 milyon, Türkistan Derneği ise 30 milyon Uygur ve 5 milyon da diğer Müslüman toplumlar olmak üzere 35 milyon olarak ifade ediyor. Bölgede sadece Uygurlar değil Müslüman Çinliler olan Huiler, Kazaklar, Kırgızlar ve Özbekler de yaşamaktadır.

751’deki Talas Savaşı sonrası İslam’la tanışan Türk boyları zaman içinde bu yeni tanıdıkları dini kabul etmişlerdir. Hemen hemen tüm Türkistan halkı 1200’lere kadar yani Karahanlı Devleti’nin hakimiyetini kurmasına kadar İslam dinini benimsedi. Doğu Türkistan halkı yani Uygurlar uzun tarihleri boyunca, Göktürk Hakanlığı, Uygur Hakanlığı, Karahanlı Devleti, Büyük Moğol İmparatorluğu, Rus Çarlığı, Mançu İmparatorluğu, Çin Cumhuriyeti ve Çin Halk Cumhuriyeti gibi devletlerin yönetiminde yaşamlarını sürdürdü. 1933-1934 arası kısa bir süreliğine Şarki Türkistan İslam Cumhuriyeti adında bir devlet kurduklarını da not edelim. Ekim 1949’da kurulan ve komünist bir ideolojiye sahip olan Çin Halk Cumhuriyeti, kurulduğu tarihten bugüne Uygurlar üzerinde ciddi asimilasyon politikaları sürdürmektedir.

Uygurların özgürlük mücadelesi, 1949’daki şüpheli uçak kazasında hayatını kaybettiği ifade edilen Ahmetcan Kasimi, Abdurreşit Eminov, Gani Kerimov ve diğer siyasi ve askeri önderler ile 1965’de Ankara’da vefat eden Mehmet Emin Buğra ve 1995’te İstanbul’da hayata gözlerini yuman İsa Yusuf Alptekin gibi önderlerle bugünlere taşınmıştır. Bugüne kadar özgürlükleri için atmıştan fazla ayaklanma çıkaran Uygurlar........

© Enpolitik