ABD açısından asıl hedef, Hürmüz’ün yeniden güvenli şekilde işlemesini sağlamak ve İran’ın nükleer programını yeni bir anlaşmayla sınırlandırmak gibi görünüyor. Askeri baskı ise bu diplomatik hedefe ulaşmak için kullanılan en önemli araçlardan biri.

Burada Türkiye’ye biçilen rol ise “geri durması”.

Ortadoğu’da yaşanan son gelişmeler birbirinden bağımsız görünmüyor;

İran’ın silah yoluyla etkisizleştirilmesi, Hürmüz ve Babü’l Mendeb boğazları üzerindeki çatışmaya varan rekabet; Suriye, Lübnan ve Kıbrıs dosyaları artık aynı jeopolitik zincirin halkaları. Hepsi de ABD’nin yüzünü doğrudan en büyük rakibi Çin’e dönmeden önce “arka bahçesini” istikrara kavuşturma çabaları gibi duruyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın Kazma Dağı’nın altında olduğu söylenen gizlenmiş nükleer tesislerini hedef alan sert açıklamaları, Körfez’deki askeri hareketlilik, Lübnan’da Hizbullah sonrası döneme ilişkin planlar ve Suriye yönetimine verilen yeni rol, Washington’un bölgede askeri işgal yerine yeni bir güvenlik mimarisi kurmaya çalıştığını gösteriyor. Bu mimarinin merkezindeki ülkelerden biri ise hiç kuşkusuz Türkiye.

 Yeni hedef Kazma Dağı mı?

 İsrail istihbaratına göre İran, uranyum zenginleştirmede kullanılan binlerce santrifüjü Natanz yakınındaki Kazma (Pickaxe) Dağı’nın altındaki tünellere taşıdı. Uluslararası basında çıkan haberler, İran’ın bu tesisi, 2020 yılında Natanz’daki sabotajın ardından çok daha korunaklı bir yedek merkez olarak inşa ettiğine ilişkin iddialar içeriyor. Haberlerde son 15 ayda bölgede yoğun kamyon trafiği, yeni tüneller, güçlendirilmiş girişler ve geniş güvenlik önlemlerinin dikkat çektiğine özel vurgu yapılıyor. Tünellerin 90 ila 140 metre derinliğe ulaştığı, sert granit tabakanın ise tesisi mevcut sığınak delici mühimmatlara karşı önemli ölçüde koruduğu belirtiliyor.

İsrail kaynaklı olmaları büyük ihtimal olan bu haberlere, ABD Başkanı Trump’ın “Pickaxe Dağı’nı ortadan kaldıracağız” sözler eklendiğinde, sonuç İran’a karşı askeri operasyonun yeni hedefinin ne olacağını da gösteriyor.

 Sıradaki darboğaz: Babü’l Mendeb Boğazı

Hürmüz’deki belirsizlik devam ederken gözler bu kez Babü’l Mendeb Boğazı’na çevrildi.

Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve Arap koalisyonunun boğazı açık tutmak için her türlü tedbirin alınacağını açıklaması, yeni bir cephe ihtimalini gündeme taşıdı.

Babü’l Mendeb’in tamamen kapanması halinde küresel petrol arzında yaklaşık yüzde 7’lik kayıp yaşanabileceği hesaplanıyor. Bu nedenle önümüzdeki süreçte Kızıldeniz hattında ABD’den çok İngiltere ve Fransa’nın daha görünür olması sürpriz olmayacaktır.

 Kara harekâtı tartışması

Bölgede dikkat çeken bir diğer gelişme ise karşılıklı askeri sevkiyatlar;

İran’ın Huzistan üzerinden Kuveyt sınırına yakın bölgelere askeri birlikler kaydırdığı yazılıp çizilmeye başlandı. ABD ve Körfez ülkeleri,........

© Ekonomim