ADALET Bakanlığı’nın tavukçuluk sektörünün önde gelen şirketlerine “denetçi kayyum” atamasından 2-3 gün önce Şenpiliç Genel Müdürü Aydın Başyurt ve ekibiyle buluşup sohbet etmiştik.

Sohbet ağırlıklı olarak başta kanat olmak üzere tavuk eti fiyatları üzerinde yoğunlaştı. “Denetçi kayyum” atananlar arasında Şenpiliç de yer alınca, konunun çözüme kavuşmasını bekledik.

Aydın Başyurt, fiyatlarla ilgili sorularımızı yanıtlamak için konuya piliç eti üretim modelinden girdi:

-          Türkiye’de piliç eti üretim modeli, “damızlık civcivden son ürüne kadar tüm aşamaların entegre yapılar tarafından yönetildiği” verimli bir sistem üzerine kurulu bulunuyor.

Bu yapı sayesinde “yem, yetiştiricilik, kesim, işleme ve dağıtım” süreçlerinin tek yapı içerisinde yönetildiğini belirtti:

-          Sektörde kârlılığın temel belirleyicisini fiyat artışlarından çok verimlilik oluşturuyor. Yaklaşık 9 günlük raf ömrüne sahip ürünlerin stoklanabilmesi mümkün olmuyor. Üretimin devamlılığı nedeniyle ürünlerin günlük olarak satış noktalarına ulaştırılması gerekiyor.

Sektörde üretim planlamasının 2 yıllık perspektifle yapıldığını, kısa vadede arzı azaltmanın ya da artırmanın mümkün olamadığını savundu:

-          Damızlık materyal, kümes yatırımları ve yetiştirme süreçleri nedeniyle üretim miktarında ani değişiklikler yapılamıyor. Sektördeki şirketlerin mısır, soya, enerji, işçilik ve lojistik gibi ana maliyet kalemleri üzerinde kontrol imkanı bulunmuyor.

Son dönemde mısır ve soya fiyatlarındaki artışların görece sınırlı kalmasının üretim maliyetlerindeki baskının daha da yükselmesini önlediğini kaydetti:

-          İşçilik, sözleşmeli broiler bakım, enerji ve lojistik giderleri sektörün en önemli maliyet kalemleri arasında yer alıyor. Üretim maliyetleri içinde sözleşmeli yetiştiricilik modeli kapsamında oluşan çiftlik maliyetleri de önemli paya sahip bulunuyor.

Türkiye’de piliç eti fiyatlarının yoğun rekabet ortamında oluştuğunu, tüketicilerin farklı marka ve satış noktaları arasında kolaylıkla tercih yapabildiğinin altını çizdi:

-          Üretici firmaların ürün satış noktalarındaki nihai perakende fiyatlarını belirleme veya yönlendirme yetkisi ya da gücü bulunmuyor. Perakende satış fiyatları dağıtım kanalları ve satış noktalarının kendi ticari dinamikleri içerisinde oluşuyor.

Piyasadaki yüksek fiyat algısının önemli nedenleri arasında piliç etinin farklı parçalarındaki arz-talep dengesinin birbirinden farklı olmasının yer aldığını kaydedip, tavuğun anatomik yapısını anlattı:

-          Bir tavuğun anatomik yapısı incelendiğinde yüzde 48’ini kemikli göğüs, yüzde 42’sini kemikli but ve yalnızca yüzde 10’unu kanat oluşturuyor. Yani, kanat ürünlerindeki arz düşüklüğü........

© Ekonomim