Savaşın uzamasının içte ve dışta olası etkileri |
Geçen hafta savaşın bir an önce sonlanmasının tüm taraflar için en hayırlısı olacağını düşündüğümü söylemiştim. Ancak gelişmeler işlerin bir süre daha devam edeceğine işaret ediyor. ABD’yi parmağında oynatan İsrail daha ilk günden dini liderini öldürterek İran’ın ılımlı bir yaklaşım sergilemesinin önüne geçmiş oldu. İran daha radikal bir tutum almaya adeta itildi. Ve onlar da ölen dini liderlerinin oğlunu seçerek İsrail’in istediğini yerine getirdiler.
Aynı zamanda İran Körfez ülkelerine saldırıp Hürmüz Boğazı’nı kapatarak elindeki son kartları da oynamış oldu. Tabii ki, buradaki amaç enerji fiyatlarını yükselterek, iktisadi olarak Batı ülkelerini zorlamak ve ABD’ye savaşı bitirmesi konusunda baskı yapmalarını sağlamak. Bu konuda da bir ölçüde başarılı oldular. Ancak ne pahasına: ABD belli ki bir süre daha İran’ı bombalayarak alt yapısını iyice çökertecek. Zaten ekonomisi zayıf durumda olan İran’ın belini doğrultması onlarca yıl alacak, gene olan İran halkına olacak. Öte yandan, İran’ın Körfez ülkelerine saldırmış olması belki taktiksel olarak doğru görülebilir, ama artık bu ülkeler İran’ın düşmanıdırlar ve ister istemez silahlanmaya ağırlık vereceklerdir. Kısaca, İran artık jeopolitik olarak tamamen çevrilmiş vaziyette.
Bazıları ise ABD’nin bir neo-emperyalizm ve/veya Çin’in enerji kaynaklarını kesme oyunu içinde olduğunu düşünmekte.........