“Ne gerekiyorsa yapacağız” ama ne gerekiyor? |
Fiyat istikrarı olmadan sürdürülebilir büyüme sağlamak mümkün değildir. Kısa vadede yüksek büyüme elde edilse bile enflasyonun kontrolden çıkması yatırım kararlarını bozar, gelir dağılımını kötüleştirir ve uzun vadede ekonomiyi daha kırılgan hale getirir.
Merkez bankacılığı tarihine damga vuran sözler vardır. Bunların arasında belki de en önemlisi, Avrupa borç krizinin en kritik anında dönemin Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi’nin kullandığı “Whatever it takes” yani “Ne gerekiyorsa yapacağız” ifadesidir.
Draghi, 26 Temmuz 2012’de Londra’da yaptığı konuşmada ECB’nin Euro’yu korumak için yetkileri dahilinde gereken her şeyi yapmaya hazır olduğunu söylemişti. Bu açıklama yalnızca birkaç kelimeden oluşuyordu ancak finansal piyasalar üzerindeki etkisi olağanüstü oldu. Çünkü piyasalar ilk kez Avrupa’nın para otoritesinden net, güçlü ve kararlı bir taahhüt duyuyordu. Krizin yönü değişti ve “whatever it takes” merkez bankacılığının en önemli sloganlarından biri haline geldi.
Bugün ise küresel ekonomi yeniden yüksek belirsizliklerin, jeopolitik risklerin ve artan oynaklığın etkisi altında bulunuyor. İran merkezli gelişmeler enerji fiyatlarını yukarı iterken, dünya ekonomisi enflasyon ile büyüme arasındaki hassas dengeyi yeniden tartışıyor. Böyle bir ortamda Draghi’nin sözü her zamankinden daha güncel görünüyor.
Ancak bu kez karşımızdaki temel soru farklı. “Gereken” ne? İşte tam bu noktada görüş ayrılıkları başlıyor.
Bir kesime göre artan enerji fiyatları ve yükselen enflasyon karşısında başta ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) olmak üzere merkez bankalarının faiz artırması gerekiyor. Nitekim ECB son toplantısında faiz artırımı yönünde adım attı. Piyasalar şimdi Fed’in de benzer bir yaklaşım sergileyip sergilemeyeceğini tartışıyor.
Ancak başka bir görüş ise ECB’nin önemli bir hata yaptığını savunuyor. Bu görüşe göre bugün yaşanan enflasyonist baskılar büyük ölçüde İran savaşı ve enerji fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanan geçici bir arz şokunun sonucu.........