Geçen hafta bu köşede kurum planlaması özeninin yönetim kalitesini nasıl artırdığına değinildi. Bu yazıda kurumsal planlama yapmanın başka etkileriyle ilgili gözlemlerimizi paylaşacağız.

İç ve dış çevre analizleri kurum planlaması sürecinin ritüelidir; sürece yaşam katılan her çaba ritüelle yüzleşir; plan ritüelini küçümseme hemen her yerde popülist ve pragmatistlerin meşrebidir.  İyi niyetle başlamış kurum planlarının büyük çoğunluğunu, rutinin yapı, işlev ve kültürünü kavramamış olanlar devre dışı bırakmıştır. Kendimize sormalıyız: Genlerin bencilliği, parçacıkların davranışındaki rutin olmasaydı, “varlık”  olur muydu; rutinden sapma olan mutasyonlar olmasaydı “evrim” yaşanır mıydı?  Soruya verilen yanıt, plan çalışmalarında rutinin bıktırıcı tekrar değil, var olmanın gereği olduğunu bize anlatmış olmalı.

Bilgiye erişmenin bir yolu vardır

Şişecam Uzun Dönemli Planlama ekibine katıldığımda, plan çalışmalarının beşincisi bitmiş, altıncısı yapılıyordu. Kurumun önemli üretim merkezlerinden biri de Mersin’deki soda üretim tesisleriydi. Soda üretiminde planı izlemem istendiğinde, devraldığım dosyada iki belge vardı: Ansiklopediden kopya edilmiş  “soda aşh” maddesi ve yabancı bir gazetenin haber kupürü: Soda pazarı kızışıyor!

Soda konusunda küresel ölçekte araştırma yapan bir kuruluşun olup olmadığını açık kaynaklardan taradım. Roskil adındaki araştırma kuruluşuna ulaşıp, oldukça yüklü bir parayla düzenli aralıklarla sunulan raporlarından en son yayınlanmış olanını aldık.

Şişecam’da Çalışmaya başladığım dönemde, ABD’de trona cevherinden doğal soda üretimi yaygındı; dünyanın diğer yerlerinde Solvay yöntemiyle yapay soda üretiliyordu.

Doğal soda üretimine ABD Wyoming’de 6 kuruluş hakimdi. ABD’de son yapay soda tesisi Sayracuse’deydi ve yeni kapanmıştı. Roskil raporu, bize cam üretiminin temel girdilerinden bir olan soda konusunda küresel ölçekte izleme fırsatı yarattı. Diğer açık kaynakları da sistemli izlemeye başladık, kömür üretimi ve ticaretinde uzmanlaşan Journal of Comerce gazetesini, Japonya’da Nikkei Weekly dergisin tarayarak sektörde küresel ölçekte işleyişi yakından izler hale geldik.

Wyoming’de üretilen doğal sodanın Union Railway ile taşınıyordu. Wyoming yerel gazetelerinden FMC firmasının pilot tesisinde “çözelti madenciliğinde” uğradığı başarısızlığı bile öğrenebiliyorduk.

Cam şekillendirme kalıplarının........

© Ekonomim