Piyasalarda yaÅŸananlar ve beklentiler |
19 Marttan itibaren iç siyasi geliÅŸmelerin ekonominin önüne geçmesiyle birlikte yüksek ÅŸiddetli döviz kuru atağını yaÅŸadık. TCMB’sının 1 aydır dolar/TL’de 38.00-38.20 seviyelerine kurduÄŸu set neticesinde 50 milyar dolara yakın bir düzeydeki döviz rezervi kaybedildi. Vadeli uzlaÅŸmalı döviz satış miktarı da (NDF) 3 milyar dolara yakındır. Böylece TCMB’nin net döviz rezervi 16 milyar dolara gerilemiÅŸtir. (toplam döviz yükümlülükleri ve swapların, döviz varlıklarından çıkarılmasıyla elde edilen hesaplamadır) TCMB’nin net döviz pozisyonunda gerçekleÅŸen günlük deÄŸiÅŸimlere (swaplar ve hazine dövizleri hariç) bakıldığında ise, ilk 2 hafta içerisinde gerçekleÅŸen 11,2 milyar dolar ve 12,4 milyar dolar ÅŸeklinde gerçekleÅŸen rezerv kayıpları son günlerde 2,3 milyar dolar giriÅŸ, 3 milyar dolar çıkış ÅŸeklinde dengesiz bir vaziyette hareket etmektedir. TCMB’nin net döviz pozisyonu mart ayı ortasındaki 59 milyar dolar seviyesinden nisan ortasında 17,5 milyar dolar düzeyine gerilemiÅŸtir. Merkez Bankası’nın düzenli yapmış olduÄŸu döviz satım müdahaleleri ile birlikte son 1 ayda dolar /TL kurundaki artış miktarı %4,5 düzeyindedir. Bu dönemde portföy yatırımı ÅŸeklindeki yabancı yatırımcı çıkışları, tüzel ÅŸirketlerden gelen döviz açık pozisyon riskini kapatma amaçlı döviz alımları ile 1 yılı aÅŸkın süredir para piyasası fonlarına park etmiÅŸ olan bireysel yatırımcılardan gelen döviz alımı ile döviz cinsi serbest yatırım fonu alımları genel olarak döviz talebinin belirleyicisi olmuÅŸtur. Gerçek kiÅŸi yabancı para mevduat miktarı 138 milyar dolar ile 2023 Åžubat ayındaki seviyesine hızla geri gelmiÅŸtir. Ticari yabancı para mevduat miktarı da ÅŸubat 2025’teki 60 milyar dolar düzeyinden nisan ayında 75 milyar dolar seviyesine yükselmiÅŸtir. KKM bakiyesi de 19 milyar dolara kadar gerilemiÅŸ bulunmaktadır. Kur korumalı mevduatların …’i bireysel müşterilerden ’i de ticari müşterilerden oluÅŸmaktadır.
TL cinsi kredilerdeki yıllık artış hızı ( ile mart ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre Q seviyesindeki TÜFE değişiminin oldukça altında hareket etmektedir. Bireysel kredilerdeki 13 haftalık yıllıklandırılmış artış hızı B ile diğer segmentlere kıyasla en yüksek orandadır. Ticari kredilerdeki artış hızı 6 düzeyindedir. Taşıt kredilerindeki artış ise, eksi F seviyesinde tüm seriden ayrışmış vaziyette hareket etmektedir.
TL cinsi ortalama kredi faiz oranlarına baktığımızda bireysel müşteriler için p, ticari müşteriler için ` ve konut kredileri için de @ düzeyinde faiz oranlarının uygulanmakta olduğunu görüyoruz. Bireysel müşterilerin aylık gelirlerinde 2025 yılı için ortalamada 0 artış olduğunu göz önüne aldığımızda, bu düzeydeki bir faiz yükünün altından kalkınmasının mümkün........