Finansal piyasalarda ileriye dönük tahmin teknikleri için istatistik ve finansal ekonometri bilimlerinden yoğun olarak faydalanılmaktadır. Son 2-3 yıldır bu alana yapay zekâ ve makine öğrenmesi gibi yeni disiplinlerin de eklenmiş olmasıyla birlikte finansal tahmin imkânları hızla genişlemektedir.

Malum herhangi bir tahmin öncesinde yapılan analiz esasında olayı tahlil etme anlamına gelmektedir. Finansal analiz açısından bakıldığında ise, analiz süreci anında bir miktar sezgi gerekli olmakta birlikte yine de esas olan girdi bilimsel bilgi zorunluluğudur.

Analiz yaparken bu bilgi ve sezgi kompozisyonu uygun oranlarda modele karıştırılmalıdır. İşte bilimsel bilginin ve sezginin hangi oranda karıştırılacağı ve nihayetinde hangi piyasa için hangi yöntemin uygulanacağı da bu işin sanatını oluşturmaktadır.

Finansal piyasaları analiz ederken çeşitli yöntemler kullanmak mümkündür. Önemli olan ise en iyi sonuca ulaşmaktır. En muhtemel sonuca ulaşıldığı sürece yöntemin tartışıldığı pek görülmemiştir.

Neticede analiz yöntemleri tümüyle yüksek matematiğe dayalı istatistik modellerden, piyasadaki yatırımcı hareketlerini gözlemlemeye kadar varan değişik formlarda karşımıza çıkmaktadır.

1930’lardan bugüne kadar yapılmış olan birçok çalışmada çeşitli finansal karakteristikleri deneysel analize tabi tutarak, fiyat hareketlerinin kestirilebilir olmadığı sorusunu cevaplamaya çalıştıklarını görmekteyiz.

Bu çalışmalarda Sn n≥1 finansal varlık fiyatlarının logaritmik artışlarının birbirlerinden bağımsız olması gerektiği gibi ilginç sonuçlar ortaya çıkarmış olmasına rağmen ne ekonomistlerin ne de uygulamacıların o dönemde fazla dikkatini çekmemiştir.

Kendal, finansal göstergelerin değişimi için modern bir araştırma alanına yol açmıştır. Kendal analizinin başlangıç noktası; hisse senedi ve mal fiyatlarındaki “devreselliğin” belirlenmesidir. Kendal analizinin sonucunda S = (Sn) fiyatlarının logaritmalarının “rassal yürüyüş” gibi davrandığını ileri sürmüştür.

O dönemden bugünlere kadar tanımlayıcı istatistikler içerisinde yapılan ilk veri analizlerinde frekans tabloları ve grafiklerin kullanıldığını görüyoruz. Daha sonra merkezi eğilim istatistik parametreleri olan ortalama, mod ve medyan değerleri incelenmektedir. Mod, veri içerisindeki en çok görülen değer olurken, medyan ise seri içerisindeki tam ortanca........

© Ekonomim