Bugünlerde Ermeni basınında “Ermenistan-Türkiye sınırı açılırsa Ermenistan sanayii yok olur” diyenlere ben hep 1996 Gümrük Birliği tecrübemizi anlatıyorum doğrusu. Gümrük Birliği, Türkiye sanayisine iyi geldi. Türkiye’nin sanayi ülkesi kimliğini yalnızca pekiştirdi.

         Geçen hafta illeri kümelere ayırmıştık. Aynı tür kümelere ülkeleri koysak Türkiye, o dörtlü ayrımda dün nereye düşerdi, bugün nereye düşüyor hiç baktınız mı?

Nasıl her ilin imkanlar seti ve sıçrama kabiliyeti ötekinden farklı olabiliyorsa bu durum ülkeler için de geçerli bir bütün olarak bakıldığında. Bir ülkede işe yarayan bir çözüm, ötekinde yaraya merhem olmayabiliyor yine aynı şekilde. Nasıl her ili ayrı ayrı düşünmek gerekirse her ülkeyi de ayrı ayrı düşünmek gerekiyor.

 Türkiye altmış yılda önemli bir potansiyel inşa etti

Yine aynı şekilde bakalım. Şekil 1’deki grafik, 2009 yılında ülkeleri sahip oldukları imkanlar seti ve sıçrama kabiliyetlerine göre kümelere ayırıyor. Buradan yine ülkeleri dört ayrı gruba ayırabilmek mümkün aslında. Kolaylık olsun diye dört elbette. Yoksa daha da ayrıntılı bakmak mümkün.

Sağ üst grupta imkanlar seti geniş ve sıçrama potansiyeli yüksek ülkeler var. Bu tür ülkelerin süratle zenginleşebilmesi için “doğru” politikalara ihtiyaç var. Şirketler, ortam sağlandığında üzerlerine düşeni yaparlar diye düşünmek mümkün.

Nedir “doğru”? Makroekonomik istikrar, hukukun üstünlüğü ilkesine uyum, sözleşmelere uyumu temin edecek güvenilir bir yargı sistemi, elbette yargı bağımsızlığı. Say sayabildiğin kadar.

Sağ alt grupta kalan ülkeler ise dünyada üretilebilen tüm ürünleri üretebilme kabiliyetine zaten sahipler. Bundan sonra daha fazla zenginleşebilmeleri ve sıçrayabilmeleri için olmayanı icat etmeleri gerekiyor. Onların yeniliklere, inovasyona ihtiyaçları var. Nedir? Şu anda üretilmeyen ürünleri keşfedip üretecekler, bir nevi.

Tasnifte sol üst grupta yer alan ülkelerin ise imkan seti sınırlı. Bu sınırlı imkan seti ile bazı yakın sektörlere sıçrayabilme kabiliyetine sahip olabilir bu ülkeler. Bu sınırlılığın farkında olan birilerinin buradaki işletmelere yakın sektörler ve ürünler konusunda daha doğrudan yol göstermesi gerekebilir elbette.

Sol alt grupta yer alan ülkeler ise zenginleşebilmek için........

© Ekonomim