Düşüyor da neden hedefin çok üzerinde seyrediyor? |
Şubat yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,5 olarak açıklandı. Son dört ayda yıllık enflasyon yüzde 30,7-32,5 koridoruna sıkıştı. Şubat gerçekleşmesi bu dönemin en yükseği oldu. Son dört aya değil de son sekiz ayda gerçekleşen yıllık enflasyonların üçer aylık ortalamalarına bakınca, enflasyonda son zamanlardaki inatçılık daha belirgin biçimde ortaya çıkıyor. Grafik 1’de bu olgu sergileniyor. Grafikte az biraz örtük biçimde yer alan bir olgu daha var. Dikkat ederseniz, dikey eksenin en düşük değeri yüzde 16; 2026 sonu için hedeflenen enflasyona işaret ediyor ve hedefe ulaşmanın mümkün olmadığını ima ediyor.
ABD ve İsrail’in birlikte İran’a saldırısı yaşanmıyor olsaydı, 2026 sonu için yüzde 25 ulaşılabilir bir enflasyon oranı olarak görünüyordu. Ancak yüzde 25’in iyimser bir tahmin olarak kalması olasılığı var. Bu olasılığın yüksek mi düşük mü olduğu hakkında şu anda konuşmak mümkün değil. Savaş dolayısıyla ithal enerji fiyatlarında belirgin bir yükseliş gözleniyor; enflasyona yukarı doğru baskı anlamına geliyor. Ama öte yandan bu baskının ne kadar süreceği savaşın gidişatına bağlı; onu bilmiyoruz.
Bir önceki yazımda GSYH ve iki alt bileşeninin –tüketim ve yatırım harcamalarının- ‘rasyonele dönüş’ kod adlı ekonomi programının uygulama döneminde eğilimlerinden ne ölçüde saptıklarını gösteren bir grafik vermiştim. Bu yazıya da alıyorum o grafiği (Grafik 2). Enflasyona talep yönünden gelen baskıyı ölçmenin bir yolu bu çünkü. Grafik ne diyor?
GSYH, 2024 ortalarından itibaren uzun dönemli eğiliminin altında........