Asla yapılmaması gerekeni yapmak: Neden? |
Grafikte 1924-2025 döneminde gerçekleşen yıllık enflasyon oranları gösteriliyor. Cumhuriyetin ilk yılları için tüketici ya da üretici enflasyon değerleri yok. Bu nedenle, enflasyonu ölçmek için GSYH deflatörünü kullanıyorum. Kabaca tüketici ve üretici enflasyonlarının ortalaması gibi düşünülebilir. Dönemin ortalaması yüzde 24,1. Son beş yılın enflasyonu bu ortalamanın üzerinde. Grafikte yer almayan Mart 2026 enflasyonu yüzde 29,5 (üretici ve tüketici ortalaması). O da ortalamanın üzerinde. Kaldı ki ortalamanın kendisi de çok yüksek.
Neden böyle? Enflasyona neden yol açıyoruz? Enflasyona yol açtıktan sonra onunla mücadele etmeyi bilmiyor muyuz? Biliyoruz ama mücadele etmek işimize mi gelmiyor? Elbette ilk başta sorulması gereken enflasyonu nasıl yarattığımız. Yaratmıyor olsak mücadeleye de gerek kalmayacak.
1924-2025 döneminin en yüksek iki enflasyonu da uygulanan ‘garip’ ekonomi politikasından kaynaklanıyor. Enflasyon 1993’te yüzde 67,8 iken bir yıl sonra tam 38,7 puan artarak yüzde 106,5 oluyor. 2021’de ise yüzde 29. Bir yılda 66,2 puan sıçrayarak 2022’de yüzde 96,1 oluyor. Dile kolay; 66,2........