Savaş, en çok bölgedeki turizmi vuracak gibi gözüküyor |
Ortadoğu’da İran merkezli bir savaşın ekonomik etkisi yalnızca petrol fiyatı üzerinden okunamaz. Turizm, havacılık, gayrimenkul ve hizmet ekonomisi bu tür jeopolitik şoklara en hızlı tepki veren sektörlerdir. Çünkü bu sektörlerin temel girdisi güvenlik algısıdır. Bir bölgede savaş riski yükseldiğinde turist önce planını erteler, havayolu şirketleri uçuş rotalarını değiştirir; yatırımcı, gayrimenkul alımını beklemeye alır ve restoran-perakende zinciri, turizmdeki düşüş ile birlikte gelir kaybı yaşamaya başlar. Bu nedenle İran savaşı uzadıkça Arap ülkelerinde ve Türkiye’de ekonomik etkinin en hızlı görüleceği alan turizm olacaktır. Etkiyi daha net görmek için üç farklı senaryo üzerinden okumak gerekir.
1- Turist sayısı azalırsa
Bu senaryo genellikle kısa süreli veya sınırlı çatışmalarda görülür. Güvenlik algısı zedelenir ama bölge tamamen riskli bir destinasyon olarak görülmez.
Birleşik Arap Emirlikleri yılda yaklaşık 17-18 milyon turist ağırlıyor ve turizmden yaklaşık 45 milyar dolar gelir elde ediyor. Turist sayısının düşmesi halinde yaklaşık 4-5 milyar dolar gelir kaybı oluşabilir. Bu durum restoran, alışveriş ve otel sektörlerinde yaklaşık %6-8 ciro kaybı anlamına gelir. Dubai’de turizmle bağlantılı gayrimenkul satışlarında da yaklaşık %8-10 daralma görülebilir.
Suudi Arabistan son yıllarda turizm gelirlerini hızla artırarak yıllık yaklaşık 80 milyar dolar seviyesine yaklaştırdı. Turist sayısının düşmesi 7-8 milyar dolar gelir kaybına neden olabilir. Havacılık tarafında uçuş rotalarının uzaması ve yakıt maliyetlerinin artması havayolu maliyetlerini %8 civarında yükseltebilir.
Katar’da turizm gelirleri yaklaşık 16 milyar dolar civarındadır. turist kaybı yaklaşık 1,5 milyar dolar gelir azalması anlamına gelir. Bu durum Doha’daki otel doluluk oranlarını p seviyelerinden ` civarına düşürebilir.
Türkiye açısından bakıldığında yıllık yaklaşık 60 milyon turist ve 60 milyar dolar turizm geliri söz konusudur. Turist sayısının düşmesi halinde Türkiye yaklaşık 6 milyar dolar gelir kaybı yaşayabilir. Turizmle bağlantılı restoran, ulaşım........