Açıklanan bütçe rakamları, yalnızca bütçe açığının büyüklüğüne değil, faiz dışı dengedeki bozulmaya da işaret etmekte diyebilirim. Temmuz ayında merkezi yönetim bütçesi 378,1 milyar lira açık verirken faiz dışı açık 51,3 milyar liraya ulaşmış. Yılın ilk yedi ayında toplam bütçe açığı 1,32 trilyon lirayı bulmuş. Aynı dönemde faiz giderleri de yaklaşık 1,79 trilyon liraya çıkmış. Neredeyse 7 ayda yıllık hedefin büyük bir kısmı ödenmiş durumda.  

Faiz dışı açık aslında oldukça basit bir durumu anlatmakta. Devlet, faiz ödemelerini hesaba katmadan bile topladığı gelirden daha fazla harcıyorsa faiz dışı açık ortaya çıkar. Yani eğitim, sağlık, personel, sosyal yardım, yatırım ve diğer kamu hizmetleri için yapılan harcamalar gelirleri aşmış demektir. Bunun üzerine bir de geçmişte alınmış borçların faizi eklenir.

Faiz ödemelerindeki artış oldukça yüksek

Tabii, bir ay faiz dışı açık verilmesi elbette bütçenin kontrolden çıktığı anlamına gelmez. Yılın ilk yedi ayında hâlâ yaklaşık 470 milyar liralık faiz dışı fazla bulunmakta. Bu nedenle Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in mali disiplinin devam ettiğini söylemesi bütünüyle yanlış değil. Ancak bu anlatım bütçenin yalnızca iyi görünen tarafını öne çıkarmakta. Hızla büyüyen bir faiz faturası var. Açıklanan rakamlara bakıldığında faiz ödemelerinin bütçenin en ağır kalemlerinden biri haline gelmiş durumda olduğunu görüyoruz. Yukarıda belirttiğim gibi, 2026 yılı için ayrılan faiz ödeneğinin önemli bir bölümü yılın ilk yedi ayında kullanıldı. Geçen yılın........

© Ekonomim