Enerji satrancında Rusya ve Çin’in karşılıklı hamlesi |
Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, Çin açısından sahip olduğu enerji çeşitliliğinin hiç de düşündüğü kadar güvenli olmadığı sonucunu çıkardı. Öte yandan, Batı yaptırımları altındaki Rusya, çok istemese de Çin’e her zamankinden daha fazla ticaret, yatırım çekme ve diplomatik statü anlamında bağımlı durumda.
Çin ve Rusya ilişkisine ekonomi-politik açıdan bakınca; Rusya, İran-ABD savaşından kaynaklanan enerji piyasalarındaki kargaşanın ve Hürmüz Boğazı’nın ikili abluka ile kapatılmasının, Rus gazı fiyatları sözleşmesine ilişkin müzakerelerde Çin’i daha esnek hale getireceğini düşünüyor.
Geçtiğimiz hafta (13 Mayıs-15 Mayıs 2026) ABD Başkanı Trump’ın Çin’e yaptığı gezinin henüz sonuçlarını tartışırken, bu hafta içinde (19 Mayıs-20 Mayıs 2026) Rusya Devlet Başkanı Putin bu kez Çin’e gitti.
Böylece altı ay içinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin liderlerinin tamamı Çin’i ziyaret etmiş oldu. Aralık 2025’te Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Ocak 2026’da İngiltere Başbakanı Starmer ve şimdi de Mayıs 2026’da ABD Başkanı Trump ve Rusya Devlet Başkanı Putin.
Çin’in artan önemini sanırım bu üst üste ziyaretlerden daha başka bir şey bu kadar kolay anlatamazdı.
Rusya Devlet Başkanı Putin’in cumhurbaşkanı olarak Çin’e yaptığı 25. ziyaret bu. Putin, görüşme öncesinde Rusya-Çin ilişkilerinin “gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye” ulaştığını söyledi.
Bir tarafta halen çözüme ulaşamamış bir savaşın tarafı olan, Batı’nın yoğun ambargosu altında ekonomisini bir şekilde ayakta tutan ve İran savaşının ana enerji koridorunu tıkaması neticesinde büyük bir enerji üreticisi olarak önemi çok daha fazla artan Rusya, diğer tarafta ise Rusya’nın enerji kaynaklarına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyan, ikili ticarette kendi parası Yuan’ı öne çıkararak, rezerv para olma yolunda adımlar atan, BRICS üzerinden ekonomik hakimiyet kurma çabasında olan Çin.
Putin’in bu ziyaretinin amacı temelde Çin ile ilişkileri güçlendirmek ve uzun süredir durmuş olan ‘Power of Siberia 2 (Sibirya Gücü-2)’ boru hattı projesinde ilerleme kaydetmek. Karşılıklı ticaretin ilerletilmesi ve ticaret hacminin artırılması da gündemdeydi.
Çin yarı resmi yayın organı Xinhua’nın yorumuna göre; ‘Çin ve Rusya’nın çok yönlü ortaklığı, türbülansın ortasında dünyayı çıpalamaya yardımcı oluyor.’
Yine Xinhua, ziyaret öncesinde,........