Avrupa'nın Çin açmazı Kiruna'da kazılıyor... Enerji verimliliğinin görünmeyen hammaddesi |
Avrupa, yıllarca Çin’e bağımlı kaldığı nadir toprak riskini görmezden geldi. Bugün İsveç’in Kiruna kentinde, yerin yüzlerce metre altında açılan tüneller yalnızca bir madene değil, Avrupa’nın enerji verimliliği hedeflerine, sanayi geleceğine ve jeopolitik hareket alanına uzanıyor.
Elektrikli araçlardan ısı pompalarına, rüzgâr türbinlerinden savunma sistemlerine kadar bugünün ve yarının sanayisini ayakta tutan şey nadir toprak mıknatısları.
Bu mıknatıslar, motorların daha küçük, daha güçlü ve daha az enerji tüketen hale gelmesini sağlıyor. Yani enerji verimliliğinin arkasındaki görünmeyen teknolojik omurgayı temsil ediyor. Bu mıknatıslar olmadan ne enerji verimli bir sanayi, ne de düşük karbonlu bir ulaşım sistemi mümkün.
Avrupa bu hayati malzemelerin neredeyse tamamını Çin’den alıyor. Dolayısıyla, Avrupa’nın yeşil dönüşüm ve sanayi stratejisinin kalbi bugün büyük ölçüde Çin’in elinde. Nadir toprak elementlerinin çıkarılması, ayrıştırılması, rafine edilmesi ve mıknatısa dönüştürülmesi sürecinin neredeyse tamamı Pekin tarafından kontrol ediliyor.
ABD bu durumu yıllar önce stratejik risk ilan etti, ticaret savaşlarına girdi, kendi maden ve rafinaj kapasitesini yeniden kurmaya çalışıyor. Avrupa ise uzun süre bu bağımlılığın yarattığı kırılganlığı görmezden geldi. Bu kırılganlık şu sıralar, İsveç’in en kuzeyindeki Kiruna kasabasının altında kazılan tünellerle yüzeye çıkıyor.
Avrupa neden Çin’e bu kadar bağımlı?
Neodimyum ve praseodimyum gibi........