İstanbul Ticaret Odası 2023 yılını baz alarak İstanbul’u kapsayan tüketici fiyat endeksi hesaplamaya başladı. Bu hesaplama İstanbul’la sınırlıydı ama İstanbul da bir anlamda Türkiye demekti ve İTO’nun açıkladığı TÜFE değişimi TÜİK’in oranı öncesinde neredeyse öncü gösterge olarak kullanılıyordu. Ayrıca İTO verileri TÜİK’in oranının test edilmesi gibi bir işlev görüyordu.

İTO ağustos ayının TÜFE artışını yüzde 1,66 olarak açıkladı. Sonra detaylar gelince kafalar karıştı ve İTO’nun enflasyon hesaplamasında kullanılan metodolojinin enflasyon hesaplama mantığıyla hiç uyumlu olmadığı ortaya çıktı. Bu durum motorinin fiyatındaki dalgalanmadan anlaşıldı.

Bu köşede dün yer alan yazım da tesadüfen tam bu konudaydı. Enflasyon, “ay sonlarındaki fiyatların değil, ay ortalamasındaki fiyatların” kıyaslanmasıyla hesaplanırdı ve bu konudaki kafa karışıklığını gidermek için detaylı bir analiz kaleme almıştım.

Meğer İTO, sürekli olarak ay sonu fiyatlarını esas alarak hesaplama yapıyor ve enflasyonu böyle belirliyormuş.

İTO’ya göre ağustos ayında motorin fiyatları yüzde 4,3 gerilemiş görünüyordu ve ağustos enflasyonu bu fiyat değişimi dikkate alınarak hesaplandı. Oysa yüzde 4,3 gerileme, motorinin temmuz ve ağustosun son günlerindeki fiyat değişimini gösteriyordu. Ay ortalamasına göre ise motorin ağustosta temmuza göre tam yüzde 11,7 zam görmüştü.

Düşünün; motorin gibi ağırlığı görece yüksek bir ürünün fiyatını yüzde 11,7 artmış şekilde........

© Ekonomim