Editör, redaktör ve araştırmacı kimliğine sahip deneme yazarı Eda Gül’ün ilk şiir kitabı Proleter Öğüdü, Haziran 2026’da 160. Kilometre Yayınevi tarafından yayımlandı. Kitapta yer alan şiirlerde gündelik yaşama dair ayrıntıların derininde yatan yoksulluk, çocukluk yılları anılarıyla işleniyor: biten bir pilin ısırılarak güçlendirilmesi, kolonyayla çalışan keçeli kalem, aile fertlerinin ortak kullandığı havlu, ufalmış silgi ve emektar kalem… Bireysel bellekte canlılığını koruyan bu dönemin denk geldiği 90’lı yıllar ise politik iddiası olan kişilerin tutarsızlığı ve çarpık yaşam biçimleri üzerinden eleştiriliyor.

Şiir dili açısından Proleter Öğüdü; zamanın mekanik saatlerle birimlere bölünüp parçalanmasını, istatistiğin en önemli gösterge olarak kullanılmasını, dijitalleşmenin insanı kuşatan boyutunu göstermede matematiksel işaretler ve özel karakterler kullanılmasına dayanıyor. İnsanın bütünlüklerden parçalanıp yalnızlaşma sürecinde sosyal medyanın merkezde olduğu gösteri toplumuna yönelik satirik düzlem şu şekilde inşa ediliyor: “filtreli/siz mi / doğru açıdan çekip koyun / ki anlamayım sanın nakışlarınızı / 700 kere aynı şeyi görünce / inandırıcı oluyor sanın / zaten orda değilim sorun yok takılın” (s. 42). Filtreli fotoğraf çekimleri kişinin kendisine yaptığı nakış diye betimleniyor. Nakşedilen ise özne olma iradesini yitirip nesneleşiyor/şeyleşiyor. Bu durum ise “olmakta” ısrar eden şiir öznesini kitabın merkezine yerleştiriyor.

Kitapta yer alan “refreshing” adlı uzun şiirde koku üzerinden bireysel-toplumsal betimleme ve canlandırmaya yer veriliyor. Koku, bir duyu nesnesi olmanın ötesine taşınıp gündelik deneyim ve ayrıntılarda sosyolojik göstergeye dönüşüyor. Kokunun kaynağı; tarih, toplum, sınıf üçgeninde kimliksel bir temel oluşturuyor. Tamlanan olarak yapılandırılan “kokusu” sözcüğüyle farklı durumlar aynı toplumsal düzenin bileşenine evriliyor. Duyumsanan her koku bireysel ve........

© Ek Dergi