We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Yeni bir sosyal sözleşmeye doğru -4

6 0 0
20.08.2021

Anlam…

Anlam, insanın varoluş sürecinde sürekli yanında bulunması gereken en temel azık olarak varlık kazanır. Çünkü insan her düşünüş ve ediminde bir anlam arayışını dillendirme ve delillendirme sorumluluğu taşımaktadır. Anlam yoksa saçma bir durum söz konusu olur ki bu da kişinin tanımında ve tanıtılmasında derin bir kırılmaya işaret eder. Şahsiyetin özgüven sahibi oluşu, yapıp ettiklerinde bir anlamın varlığını görmesi ve göstermesinde yatar.

Anlam, hayatın üzerine bina edilen yaşamın kendi varlığının anlamını izhar etmesi bağlamında da kaçınılmazdır. Hayatın beyhude olmadığı tezinin hayat kazanması ise anlam açısından esasa tekabül eder. Anlam; kişinin, toplumsalın, siyasetin, sokağın, kültürün, ticaretin, ailenin, toprağın, eğitimin, terbiyenin vesaire gerekliliğini izah eden en önemli etkendir. Anlamı çekip alırsanız yaşamdan geriye sadece bir fosil yığınağı kalır. Ki bu fosilin bir karşılığının olmadığı da bedihidir.

Bir sosyal sözleşmenin ve bir insanın şahsiyet kazanması bağlamında anlam, bir zorunluluğu işaret eder. Çünkü karşılıklı bir bağı oluşturan sözleşmenin temeli anlama dayalı olma zorunluluğu taşır. Gayesiz, hedefsiz, amaçsız bir sözleşmenin geçerliliği sağlanamaz! Belirli bir güç üzerinden bu sözleşme dayatılsa da karşılığı oluşmayacağı gibi vicdanlarda makes de bulmaz ve reddedilir.

Anlam, hem kişiliğin üzerine bina edileceği şahsiyeti, hem de o kişiliğin ilişki ağını belirlemede temel bir kıstası oluşturur. Anlam, insan söz konusu olduğunda onu çepeçevre kuşatan bütün olay, olgu ve durumlarını kuşatan bir şey demektir. İnsanın aile oluşu, bir topluluk ile birlikte; ister kan bağı, ister değer bağlı olsun ilişkisinin niteliğini, siyasal arayışlarda tarafını, iktisadi tutumlarında tepkisini, savaş ve barış arenasında katılımını, tabii afetlerde tutumunu belirler. Bu temel gerçekliği dikkate almadan bir ilişki ağı oluşturmak mümkün görünmemektedir. Zıttı olan anlamsızlığın üreteceği kabalık, şiddet ve öfke patlamalarının ilişkiye yükleyeceği olumsuzluğu hepimiz günlük hayatımızda tecrübe edinmişizdir.

Farklı anlamlar oluşturulabilir denebilir. Elbette ki anlam derken kastedilen içerik açısından belirli bir anlamı içinde taşıyan demek istemeyiz. Elbette ki farklı anlamlar olacaktır. Ama en temelde anlam bütün farklılıklarına rağmen içinde bir değeri taşıdığı için bu değerin üzerine bir ilişki bina etmeyi kolaylaştırır. Farklı anlamlar bizi ayrıştırabilir, ama aynı zamanda bizi bir birimizi anlamaya yönelterek birlikte var olmanın imkânını sunabilir.

Anlam kendi içinde bir değer taşır. Bu değer ise anlamı hem süreklileştirir ve hem de anlamın somut bir olgu olarak öne çıkarılmasını sağlar. Değer, kendi bağlamı içinde ilişkiyi birbirine bağlayarak bu ilişkinin niteliğini temellendirir. Çünkü değer farklı anlam katmanlarına sahip olsa bile kendi içinde bir ihtiramı taşır. Bir şey değerli ise dikkate değer olandır. Bu dikkate değer olma hali ise kişileri birbirini anlamada ve beraber hareket etmede kolaylık sağlar. Değer, kişilerin birbirini anlama ve tanımada da önemli bir işleve sahiptir. Kişi hayata değer katarak kendi varlığının anlamını bulur. Değer, kişinin özgüvenini sağlama alarak süreklileşmesini........

© Düşünce Mektebi


Get it on Google Play