Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşı­lan 2025 yılı Gelir Dağılımı ve Yaşam Koşulları verileri, makroekonomik is­tikrar ve toplumsal refah dengesi açı­sından kritik ipuçla­rı barındırıyor.

2024 yılı gelirlerini referans alan bu veriler, bir yandan gelir adalet­sizliğinde sınırlı bir iyileşme­ye işaret ederken, diğer yandan hane halklarının gündelik ya­şamda karşılaştığı yapısal zor­lukları tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor. Makroekonomik pers­pektiften bakıldığında, büyüme­nin kalitesi ve kapsayıcılığı, bu raporların satır aralarında gizli.

Gelir dağılımındaki adalet­sizliğin en temel göstergesi olan Gini katsayısı, 2025 yılında bir önceki yıla göre 0,003 puanlık bir azalışla 0,410 seviyesine ge­rilemiş durumda. Katsayının sı­fıra yaklaşmasının tam eşitliği temsil ettiği düşünüldüğünde, bu düşüş olumlu bir sinyal ol­sa da makro düzeydeki eşitsiz­liğin hala yapısal bir sorun ola­rak varlığını koruduğunu söy­lemek mümkün.

Nitekim en yüksek gelirli yüzde 20’lik gru­bun toplam gelirden aldığı pay yüzde 48,0 iken, en düşük gelirli yüzde 20’lik grubun payı sadece yüzde 6,4 seviyesinde kalmıştır. Bu durum, P80/P20 oranının 7,5 olarak gerçekleşmesine neden olmuştur; yani en zengin kesim en yoksul kesimden hala 7,5 kat daha fazla gelir elde etmektedir. En zengin yüzde 10 ile en yok­sul yüzde 10 arasındaki farkın (P90/P10 oranı) 13,0 olması ise gelir piramidinin tepesi ile taba­nı arasındaki uçurumun derinli­ğini göstermektedir.

Göreli yoksulluk oranları­na baktığımızda, medyan geli­rin yüzde 50’si baz alındığında yoksulluk oranının 0,6 puanlık düşüşle yüzde 13,0’a geriledi­ğini görüyoruz. Ancak bu raka­mın ötesinde, yoksulluğun eği­tim düzeyi ile olan ters korelas­yonu makroekonomik politika yapıcılar için en önemli veri­dir.

Yükseköğretim mezunları arasında yoksulluk oranı yüzde 2,5 gibi oldukça düşük bir sevi­yedeyken, bir okul bitirmeyen­lerde bu oran yüzde 23,8’e ka­dar tırmanmaktadır. Bu tablo, beşeri........

© Dünya