KidZania İstanbul ve FutureBright’ın “Di­jital Çocuk, Hibrit Ebeveyn” araştırma­sı, 6–14 yaş arasındaki çocukların dünyasıy­la ilgili çarpıcı verilerle dolu.

Bulgular KidZania İstanbul Edutainment Zummit-2026’da açıklandı; ben de etkinlikte konuşmacıydım. Sonuçları ilk ağızdan ve bizzat FutureBright Kurucu Ortağı Akan Abdula ile Ki­dZania İstanbul CEO’su Ebru Timur’dan dinle­me şansına sahip oldum. Onların izniyle araş­tırmadan çıkan bazı çarpıcı bulguları paylaşıyo­rum. Ebeveynler kadar, şirketini ve markasını geleceğe taşımak isteyenlere de raporun tama­mını incelemelerini öneririm.

Çocuğun geleceğine yatırım lüks mü oldu?

Türkiye’de sadece 5 ebeveynden 1’i (%21) ço­cuğunun geleceği için finansal yatırım yapabi­liyor. Çünkü ekonomik koşullar, iyi niyeti ya da güvence ihtiyacını eyleme dönüştürmeyi zor­laştırıyor. Aslında araştırmanın finansal okur­yazarlık bölümündeki bir paradoks bu durumu, üzücü de olsa açıklıyor: Çocukların çevresinde en çok konuşulan konu ekonomi (%36). Ama ekonomiyi konuşan, finansı öğretemeyen bir ebeveyn kuşağı var. Çocukları finanstan anla­mayan nesiller yetiştirdikçe ekonomi de her dönem sorun olmaya devam ediyor. Ne yazık ki çocuklarımıza hiç öğretmediğimiz konuların ba­şında finansal okuryazarlık geliyor.

6 yaşında yapay zeka kullanan bir nesil!

6-8 yaş aralığındaki her 5 KidZania’lı çocuk­tan 1’i yapay zeka kullanıyor; Türkiye genelinde %29, KidZania’da %48. Yaş büyüdükçe oran kat­lanıyor. Çocuklar yapay zekayı oyuncak gibi keş­fediyor; ebeveynlerin çoğu ise teknolojiyi ve ya­pay zekayı hâlâ “tehdit” olarak tartışıyor.

Shorts jenerasyonu: TikTok tehlikesi kapıda!

Çocukların %77’si kısa video izliyor. Tüm ço­cuklar YouTube’da. TikTok ise %26 ile %32’lik Instagram’ı neredeyse yakalamış durumda. Sos­yal medya kullanan çocuklar aşırı düzeyde kişi­sel bakım, makyaj ve trend içeriklerine maruz kalıyor, izliyorlar, özeniyorlar. Sosyal medya, ço­cukları büyüklerin evreninden beslemeye de­vam ediyor. Her 3 çocuktan 1’i kutu açma video­su çekmeye talip. Artık sadece izleyici değil, içe­rik üreticisi olmak istiyorlar.

Ekrana bağımlı ama arkadaşlarını özleyen nesil!

Çocukların neredeyse yarısı ekran bağımlı­lığı belirtisi gösteriyor. 4 çocuktan 3’ü telefon/ tabletten düzenli oyun oynuyor. Ama boş zaman­larında en çok istedikleri şey arkadaşlarıyla dışarıda olmak (%51). Anneyle vakit geçirmek ikinci sırada. Evde tek başına oyun en altta. Ai­leler dijitalleşmeyi konuşurken çocukların asıl gündemi sosyalleşme.

Klasik meslekler eriyor, sahne ışıkları yükseliyor!

Doktor, avukat, mühendis hayali düşüşte. Kla­sik meslek tercihi bir yılda %47’den %38’e ge­rilemiş. Sporcu, sanatçı, içerik üreticisi yükse­liyor. Türkiye’de 5 çocuktan 4’ünün bir rol modeli var; erkekler sporcuları, kızlar sa­natçıları örnek alıyor. Düşündürücü olan şu: çocuklar gördüklerini model alıyor. Ekranlardan ne yansırsa onu seçiyorlar. KidZania çocukları ise farklı: yarıdan fazlasının belirli bir rol mode­li yok. Kendi yollarını çizmeyi tercih ediyorlar.

Çevrelerinde ne konuşuluyor biliyor musunuz?

Şiddet, güvenlik, siyaset. Çocuklarımızın arka plan sesi artık çocukça değil. Büyüklerin gündemini aynen yaşıyorlar. Bünyeleri, zihin­leri bu kadar yükü, kaygıyı, kötülüğü taşımaya hazır olmadığı halde olumsuz haberlere maruz kalıyorlar. Erken yaşta yoruluyorlar, karamsar­laşıyorlar.

Eşya değil anı, reklam değil samimiyet!

Çocukların %61’i bir şey almaktansa tatile çıkmayı tercih ediyor. KidZania’da bu oran %77. Reklam çıkınca %84’ü izlemiyor. Samimi olma­yan her şeyi bir tıkla atlıyorlar.

Genel kabul edilen aralığa göre 2010’ların ba­şından yaklaşık 2025’e kadar doğan çocukları kapsayan, yani 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 0–16 yaş aralığında olan Alfa Nesli dijital dünyanın mahsulü ancak hibrit ebeveynler tarafından bi­raz kafası karışık yetiştiriliyor… Onların değil, bizim hizalanmamız ve çocukların büyük ölçüde kopyalayarak öğrendiğini hep aklımızda tutma­mız lazım… Daha fazla detay, bilgi isteyenler kidzaniakurumsaliletisim@kidzania.com. tr adresine yazabilirler.

© Dünya