Rus dostlarımdan duyup sevdiğim, sık kullandığım kafiyeli bir laf var: “Pla­nov mnogo, a plova nyet” diyorlar, yani “Plan çok ama (ortada) pilav yok!” Avru­pa’nın 27 başlı yapısında planlar, projeler, karar tasarıları 27 sokaklı labirentte çık­maza girip durdukça bu laf geliyor aklıma. Ortak payda, liberal ortak değerler var sa­nılırken özellikle Ukrayna savaşı turnusol kağıdı oldu ve hayli zaman önce sıvaları dökülen Avrupa’nın bu ‘ortaklık temeli’ de sarsılıyor.

Geçen hafta medyaya yansıyan bir haber bunları akla getirdi. Adı ‘birlik’ olsa da, me­sela Avrupa’da startup şirket kurmak iste­yen biri her ülkenin farklı yasalarına uy­mak ve sonsuz bir sabır testinden geçmek zorunda. Özellikle genç girişimcilerin star­tup’larını ABD’ye kaptıran Avrupa’da şim­di önlem olarak “EU Inc.” projesi masada. 18 Mart’ta Avrupa Komisyonu’nun açıkla­dığı “EU Inc”in hedefi basit: Bürokrasiden azade tek bir şirket kur, tüm Avrupa’da ge­çerli olsun.

27 ülkeli AB’nin 32 dişli bürokrasisi

Aslında Avrupa Birliği son yıllarda kağıt üstünde ABD’den daha fazla startup çıkarı­yor. Ama büyüme aşamasında iş tersine dö­nüyor. 2025 verileriyle, AB’de sadece 110 unicorn varken, ABD’de bu sayı 687, Çin’de 162. Yani Avrupa’da tohum atılıyor ama ha­sadını yapmak genelde ABD’ye kısmet olu­yor! Temel sebep, 27 ülkeli AB’nin 32 dişli bürokratik yapısı. 27 farklı ülke, farklı ku­rallar, bıktıran şirket kurma süreçleri...

Fikir güzel, “EU Inc.” projesiyle bir şir­ket 48 saat içinde, yaklaşık 100 euro mali­yetle tamamen online kurulabilecek. Üste­lik tek bir hukuki çerçeveyle tüm Avrupa pazarında faaliyet gösterebilecek. Avrupa Komisyonu, önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 300 bin şirketin bu modele geçebileceğini öngörüyor. Daha sade yatırım süreçleri, da­ha hızlı büyüme imkânı… Avrupa, girişim­cilere “Gel gel, ne olursan ol yine gel; işini kolaylaştırıyorum” diyor ama...

Yasa değil, yine sadece öneri!

İşin aması, AB’nin kronik hastalıkları: Ortada “ha deyince” işleyecek bir karar yok. Yani “EU Inc.” de bir yasa değil, henüz sade­ce bir öneri. Bürokrasinin sonsuz sokakla­rına yeni düştü. Hayata geçmesi için tek tek tüm AB ülkelerinin ve Avrupa Parlamento­su’nun onayı gerekiyor. Eğer “plan” işlerse “pilav” da yenebilir, unicorn mertebesine ulaşacak startup’ların kaymağı da.

Ama kaplumbağayı Ferrari kılan AB’nin sicili bu konularda o kadar bozuk ki, anket­lere göre genç girişimciler artık Avrupa’ya dair her şeye ‘ihtiyatlı kötümserlikle’ bakı­yor. Şimdi bir de 12 Nisan Macaristan se­çimleriyle yine referanduma çıkacak ‘Av­rupa değerleri’ mevzusu da eklenince, tüm Avrupa’nın üzerinde kara bir bulut duru­yor ve nefes almak zorlaşıyor...

© Dünya