We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Kamuda da muhasebe hilelerine dikkat

9 0 1
25.09.2021

Ahmet ARSLAN

Denetçi, CPA, MBA

Muhasebe hilesi; bir hesaba ve gerçek tutarda kaydedilmesi gereken bir işlemi belli bir amaca ulaşmak için kasıtlı olarak başka bir hesaba veya gerçek olmayan tutarda kaydedilmesi olarak tanımlanabilir. Böyle bir işlem dayanağı bir belge olmadığı halde muhasebe kaydı yapılması şeklinde gerçekleşebildiği gibi hesaplar arasında muhasebe ilkeleriyle bağdaşmayan aktarmalar (virman) yapılması şeklinde de gerçekleşebilir.

Muhasebe hileleri belli bir amaca dönük olarak yani kasıtlı şekilde yapılması nedeniyle muhasebe hatalarından ayrılır. Muhasebe hataları ya bilgisizlik veya dikkatsizlik ya da ihmal sonucunda meydana gelir.

Kamu idarelerinde muhasebe kayıtları ancak ödeme belgesi (ilgisine göre ödeme emri belgesi veya muhasebe işlem fişi) düzenlenerek yapılır. Hileli bazı muhasebe kayıtlarında ise söz konusu belge dahi kullanılmadan doğrudan muhasebe programına giriş yapılabilmektedir.

Her ne kadar muhasebe hileleri genellikle vergi kaçırma amaçlı yapıldığından ve kural olarak kamu idareleri vergi mükellefi olmadığından kamuda muhasebe hileleri yapılmasını gerektirecek bir motivasyon olmadığı düşünülebilirse de kamuda özellikle “mali kural” (fiscal rule) olarak adlandırılan bazı parasal tutar veya oranların aşılmadığını göstermek veya kurumun borçluluk düzeyini düşük göstermek ya da Hazine yardımından gerektiğinden daha fazla yararlanmak için muhasebe hileleri yapılması yoluna gidilebilmektedir.

1. Kamuda muhasebe hilelerinin yapıldığı başlıca alanlar

1.1. Parasal sınırların hesaplanması

Özellikle mahalli idarelerde borçlanma ve personel giderlerine ilişkin bir takım yasal sınırlamalar (mali kural) bulunmaktadır.

Örneğin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediyelerin cari yıl toplam borç stoku bir önceki yılın bütçe gelirleri tutarını (yeniden değerleme ile arttırılmış tutarını) aşamaz. Söz konusu sınırın aşılması görevi kötüye kullanma suçu olarak yetkililerin sorumluluğunu gerektirir. Bu sınırın hesaplanmasında belediyenin toplam borç stoku payı, bütçe gelirleri ise paydayı oluşturmaktadır. Belediyeler pay ve/veya paydaya esas hesaplara yanlış kayıtlar yapmak suretiyle söz konusu tutarın aşılmadığı görüntüsünü oluşturabilmektedir.

Aynı şekilde, belediyelerin cari yıl toplam personel giderleri bir önceki yıl bütçe gelirleri tutarının 0’unu aşamaz, bu oranın........

© Dünya


Get it on Google Play