“Dünya” sözcü­ğü, gezegeni­mize, duygularımı­zın evrenine, algı çer­çevelerimize, iş, spor veya sanat ortamı gi­bi işlevsel alanlara, uluslararası sisteme, yeraltına, ölüye di­riye, gerçeğe sibere, öteye vs. uzanan he­men her şeye atfen kullandığımız İsviçre çakısı gibi bir kavram. Arapça’dan devraldı­ğımız bu kavramın etimolojik kö­keni, en basit ifadesiyle ahiretin karşıtına yani bu taraftaki fani dü­zene işaret etmek için kullanılmış. İngilizce terminolojideki karşılı­ğı “world” de benzer bir biçimde eski dildeki “weorold” yani insa­nın yaşadığı dönem, insanın düze­ni/evrenini anlatıyor. Kısaca söy­lemek gerekirse “dünya”, üzerinde yaşadığımız bir fiziksel bir mekân­dan çok, o mekândaki zamansallı­ğa, insani ilişkilere, bağlara, duy­gu ve düşüncelere dair bir kavram. Bu yönüyle de organik bir sistemi; birlikte nefes alan bir bütünü tarif ediyor.

Varlığını sürdürmeye çalışan her sistem gibi dünya da durmaksızın istikrar ve denge arar. Tıpkı doğa­daki gibi durmaksızın dalgalanır durulur; çürür yenilenir; bozulur, düzelir. Bazen sert krizlerle, ba­zen sessiz ve yavaş güç güç kayma­larıyla dönüşüm ritmini düzenler. İçinde yaşadığımız zamanlar tam da böyle bir balans ayarına ihtiyaç duyulan, ilişkilerdeki ritmin bozul­duğu, tansiyonun yükseldiği orga­nik bedenin, zamanın ruhu ve bi­lişsel genişlemesiyle bağlantısının kaybolmak üzere olduğu bir döne­me işaret ediyor. Bir yandan üretim ortamındaki değişim ve teknolojik atağın ürettiği yeni uygarlık düze­ni, diğer yandan bu düzenin onto­lojik bir dönüşüm içerisindeki te­mel nesnesi yani “insan”, öte yan­dan da çözülen kurumlar, kurallar ve uluslararası siyasal sistem…

Bunca değişim ve dönüşümün içerisinde küresel sistemdeki dal­galanmanın ne zaman durulacağı ve istikrarın nasıl sağlanacağı so­rusu herkesin kafasındaki temel mesele. Düzen dediğimiz şeyin ço­ğu zaman bir uzlaşının değil, bir güç mimarisinin........

© Dünya