Dünya bir kez daha “kriz” kelimesine alışıyor. Ama bu kez kriz tek başına de­ğil; yanına güvensizliği, belirsizliği ve rekabeti de alarak geliyor. Dün­ya Ekonomik Forumu’nun “Global Risks Report 2026” başlıklı son ra­poru, bir gelecek tahmini yapmı­yor. Daha çok şunu söylüyor: “Za­ten içindeyiz.”

Rapora göre 2026, “çatışmalı re­kabet çağı”nın resmen başladığı yıl. Küresel sistem artık ortak akılla değil, karşılıklı hamlelerle ilerliyor. Devletlerarası ilişkilerde işbirliği dili geri çekilirken, ekonomi, tica­ret ve teknoloji giderek stratejik ve siyasi araçlara dönüşüyor. Bu tablo yeni değil, fakat bu yılın farkı şu: be­lirsizlikten çok kabulleniş hâkim. Raporun tonu, “nasıl önleriz?” so­rusundan ziyade, “nasıl idare ede­riz?” sorusuna kaymış durumda.

WEF’in küresel risk algısı anke­tine katılan liderlerin ve uzmanla­rın yarısı, önümüzdeki iki yılı “tür­bülanslı” ya da “fırtınalı” olarak ta­nımlıyor. Kısa vadede karamsarlık artarken, uzun vadede çok sınırlı bir “alışma” etkisi görülüyor. Dün­ya kötüye gidişi görüyor ama bu gidişin tersine çevrileceğine da­ir güçlü bir kolektif strateji ortaya koymuyor.

Geçen yılın raporunda öne çıkan “çoklu kriz” (polycrisis) kavramı, bu yıl yerini daha dar ama daha sert bir tanıma bırakıyor: Jeoekonomik çatışma. 2026 için küresel ölçekte en büyük risk olarak ilk sıraya yük­selen bu başlık, yalnızca ticaret sa­vaşlarını değil; yaptırımları, yatı­rım kısıtlarını, tedarik zincirleri­nin siyasallaşmasını, teknolojiye erişimin sınırlandırılmasını ve fi­nansal baskı araçlarını kapsıyor.

2025 raporunda “tırmanma ih­timali” olarak tanımlanan bu eği­lim, 2026 raporunda artık geçici bir dalgalanma değil, yerleşik bir dü­zen olarak ele alınıyor. Bu çerçeve, raporun geri kalanındaki tüm risk okumalarını da belirliyor.

Jeoekonomik çatışma, iki yıllık perspektifte en yüksek risk olarak görülüyor çünkü etkisi hızlı, zincir­leme ve doğrudan. Ticaret kısıtları, yaptırımlar ve teknoloji ambargo­ları, kısa sürede piyasaları,........

© Dünya