Korttaki buz torbasından COP31'e: Dünyanın iklimle savaşı |
Bir tenis kortunda buz torbasına ihtiyaç duyan sporcu ile sıcakta çalışmak zorunda kalan işçi aynı büyük sorunun iki farklı yüzü haline geliyor. Ama ikisi de aynı şeyi söylüyor: Dünya ısındıkça yalnızca doğa değil, insan faaliyetinin tamamı yeniden tasarlanmak zorunda kalacak.
Bir iklim krizini nasıl anlarsınız? Bilim insanı değilseniz muhtemelen termometreye bakarak değil. Belki en sevdiğiniz tenisçiyi izlerken anlarsınız. Bir Fransa Açık Grand Slam kortunda, çağın en büyük sporcularından biri olan Jannik Sinner’in servis hızından ya da oyun zekâsından çok vücudunun sıcağa nasıl dayanacağını konuşmaya başladığınızda... Oyuncuların değişim aralarında buz havlularına, buz torbalarına, gölgeye ve birkaç dakikalık serinleme imkânına sığındığını gördüğünüzde... Sporun en prestijli sahnelerinden birinde mesele yalnızca kimin daha iyi oynadığı olmaktan çıkıp insan bedeninin yeni iklim koşullarında ne kadar dayanabileceği sorusuna dönüştüğünde…
O an bunun bir meteoroloji haberi olmadığını anlarsınız.
Çünkü sıcaklık artık yalnızca hava durumu bültenlerinde geçen bir rakam değil. Bedenlere, takvimlere, şehirlerin ritmine, iş saatlerine, ulaşım sistemlerine, sağlık hizmetlerine, turizme ve ekonomiye dokunan yeni bir gerçeklik.
İklim krizi artık soyut değil, deneyimsel
Bu yaz Avrupa’nın yaşadığı sıcak hava dalgası da bu nedenle yalnızca “mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar” cümlesiyle geçiştirilecek bir olay değildi. İngiltere’de Mayıs ayı sıcaklık rekorlarının kırılması, Fransa’da sıcaklığa bağlı can kayıplarının bildirilmesi, okulların, ulaşımın, kamusal alanların ve spor organizasyonlarının zorlanması aynı hikâyenin farklı sahneleriydi. Uzun yıllardır iklim krizini grafiklerden, projeksiyonlardan, 2050 hedeflerinden ve karbon senaryolarından okuyorduk. Oysa artık onu doğrudan deneyimliyoruz.
İklim krizinin en büyük kırılmalarından biri, bilimsel bir tartışma olmaktan çıkıp gündelik hayatın içine yerleşmesi. İnsanlar 1,5 dereceyi soyut bulabilir. Karbon bütçesi, emisyon azaltımı ya da net sıfır........