login
who are we?
contact us
qosheapp
En düşük aylık 20 kat artarken kök aylık neden 11 katta kaldı?
2019–2026 Döneminde Emekli Aylıklarında Altı Aylık Enflasyon Artışları ve Oransal Adalet Sorunu
Emeklilik sistemi, özü itibarıyla basit bir dengeye dayanır: Çalışma hayatı boyunca ödenen prim ne kadar yüksekse, emeklilikte alınan aylık da o ölçüde yüksek olur. Bu denge, yalnızca sosyal desteklerle değil; oranların korunmasıyla ayakta kalır.
Türkiye’de 2019 Ocak ayından itibaren uygulanan en düşük emekli aylığı politikası, kısa vadede sosyal bir rahatlama sağlarken, uzun vadede bu temel dengeyi ciddi biçimde zorlamıştır. Sorun, en düşük aylığın artırılması değil; bu artışın diğer emekli aylıklarına aynı oranda yansıtılmamasıdır.
2019’dan bu yana…
En düşük aylık 20 kat artarken kök aylık neden 11 katta kaldı?
2019–2026 döneminde emekli aylıklarında altı aylık enflasyon artışları ve oransal adalet sorunu
Emeklilik sistemi, özü itibarıyla basit bir dengeye dayanır: Çalışma hayatı boyunca ödenen prim ne kadar yüksekse, emeklilikte alınan aylık da o ölçüde yüksek olur. Bu denge, yalnızca sosyal desteklerle değil; oranların korunmasıyla ayakta kalır.
Türkiye’de 2019 Ocak ayından itibaren uygulanan en düşük emekli aylığı politikası, kısa vadede sosyal bir rahatlama sağlarken, uzun vadede bu temel dengeyi ciddi biçimde zorlamıştır. Sorun, en düşük aylığın artırılması değil; bu artışın diğer emekli aylıklarına aynı oranda yansıtılmamasıdır.
2019’dan bu yana emekli aylıkları fiilen iki ayrı hatta ilerlemiştir.
Birinci hat, kök aylık hattıdır. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşları, kural olarak her altı ayda bir, TÜİK’in açıkladığı son altı aylık TÜFE artışı kadar yükseltilmiştir. Bazı dönemlerde bu artışlara refah payı eklenmiştir.
İkinci hat ise taban aylık hattıdır. Kök aylığı düşük kalan emeklilerin maaşları, kanunla belirlenen en düşük emekli aylığına tamamlanmıştır. Bu tutar, enflasyon artışlarından bağımsız biçimde ve çoğu zaman çok daha yüksek oranlarla artırılmıştır.
Asıl mesele, bu iki hattın zamanla birbirinden kopmasıdır.
2019 Ocak ayından 2026 Ocak ayına kadar geçen sürede emekli aylıklarına uygulanan altı aylık TÜFE artışları ve eklenen sınırlı refah payları bileşik olarak hesaplandığında, kök aylıkların toplam artışı yaklaşık 11,1 kat olmuştur.
Bu şu anlama gelir:
2019’da 1.000 TL kök aylığı olan bir emeklinin maaşı, aynı artış mekanizmasıyla 2026 Ocak ayında yaklaşık 11.129 TL’ye yükselmiştir.
Aynı mantıkla:
2019’da 2.000 TL alan emekli bugün yaklaşık 22.259 TL,
2019’da 3.000 TL alan emekli yaklaşık 33.388 TL,
2019’da 4.000 TL alan emekli yaklaşık 44.518........
© Dünya
visit website