Yatırım fonları­nın vergilendi­rilmesinde son gün­celleme 27 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımla­nan Cumhurbaşka­nı Kararı ile yapıl­dı. Bu düzenleme, her ne kadar tüm fon dünyasını etkileye­cek genel bir deği­şiklik gibi algılansa da aslında odağı oldukça spesifik: TEFAS dışında işlem gören “özel ni­telikli ve hisse yoğun serbest fonlar”dır. Düzenlemenin bu fonlar için getirdiği %17,5’lik stopaj ve bu vesileyle yatırım fonlarındaki son durumu bu ya­zıda özetlemeye çalışacağız.

“Özel fon” yapılarında stopaj süzgeci

Düzenlemenin kalbinde, hal­ka açık TEFAS platformunda işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fonlar yer alıyor. Genellikle “nitelikli yatırım­cı” olarak adlandırılan, yüksek portföy gücüne sahip kişi veya grupların varlık yönetimi için kurulan bu kapalı devre fonlar, bugüne kadar hisse yoğun sta­tüleri sayesinde tam stopaj mu­afiyetine sahipti.

Yeni kararla birlikte, bu fon­lara 27 Mart 2026’dan sonra giriş yapan yatırımcılar veya ilave edilen katılma payları sa­tış kazançları üzerinden %17,5 stopaj dönemi başladı. Mevcut portföylerdeki paylar ise «ka­zanılmış hak» ilkesi gereği eski rejimden, yani muafiyetten ya­rarlanmaya devam edecek. Bu adım, bireysel yatırımcılardan ziyade, varlıklarını özel fon ya­pıları altında toplayan profes­yonel yatırımcıları doğrudan ilgilendiren, vergi avantajını «halka açıklık» şartına bağla­yan teknik bir düzenlemedir.

Kurumlarda iştirak kazancı ve katılma payı satış kazancı ayrımı

Şirketlerin (kurumlar vergisi mükellefleri) yatırım fonların­dan elde ettikleri gelirler, ver­gi mevzuatımızda iki ana kanal üzerinden değerlendirilir ve bu iki kanalın istisna şartları bir­birinden farklıdır:

1)İştirak Kazancı (Kâr Payı) İstisnası: Kurumlar Vergisi Ka­nunu (KVK) Madde 5/1-a uya­rınca; Girişim Sermayesi Yatı­rım Fonları (GSYF) ve Gayri­menkul Yatırım Fonları’ndan (GYF) elde edilen kâr payları kurumlar vergisinden istisna­dır. Diğer yatırım fonlarında ise kâr payı istisnası, fonun port­föy yapısının Türkiye’de kurulu şirketlerin hisse senetlerinden oluşma şartına bağlı olarak de­ğişkenlik gösterir.

2) Katılma Payı Satış Kazancı İstisnası: Bir kurumun elindeki fon paylarını elden çıkarma­sı sonucu doğan “satış kazan­cı” ise farklı bir rejimdir. KVK Madde 5/1-e kapsamında, iş­tirak hisseleri satış kazan­cı istisnasından yararlanabil­mek için fon portföyünün en az %50’sinin Türkiye’de kuru­lu şirketlerin hisse senetlerin­den oluşması ve payların en az iki tam yıl süreyle aktifte tutul­ması gibi spesifik şartlar aran­maktadır.

Bu ayrım kritiktir; zira fo­nun dönemsel olarak dağıttığı kâr (iştirak kazancı) ile fonun satılmasıyla oluşan kâr (satış kazancı), beyanname üzerinde farklı istisna hükümlerine tabi tutulmaktadır.

Gayrimenkul yatırım fonlarında kâr dağıtım şartı

Gayrimenkul Yatırım Fonla­rı (GYF) için yürürlükte olan düzenlemeler, fonun kurumsal vergi durumunu doğrudan et­kilemeye devam ediyor. 2025 yılından itibaren GYF’nin ku­rumlar vergisi istisnasından faydalanabilmesi için; gayri­menkul satış veya kira gibi “ta­şınmaz kazançlarının” en az %50’sini kurumlar vergisi be­yannamesi verilmesi gereken ayı takip eden ikinci ayın sonu­na kadar pay sahiplerine dağıt­ması gerekiyor.

Eğer fon yönetimi bu kazan­cı belirlenen süre içinde dağıt­mazsa, fonun ilgili dönemdeki gayrimenkule dayalı kazançla­rı üzerinden “kolektif sermaye piyasası kurumları” kapsamına girdiklerinden bize göre; %30 oranında kurumlar vergisi he­saplanması gerekir. Bu düzen­lemenin, fonların kazancı sa­dece bünyesinde tutup vergisiz bir sermaye birikimi aracına dönüşmesini engellemeyi, bir miktar vergi yükü getirilmesi ve oluşan reel kazancın ekono­miye nakit akışı olarak dönme­sini de hedeflendiğini değer­lendiriyoruz.

Öte yandan 2025 yılında yü­rürlüğe giren asgari kurumlar vergisi bakımından duruma ba­kıldığında gayrimenkul yatırım fonları gayrimenkullerden el­de ettikleri kazançlar itibarıyla asgari kurumlar vergisi kapsa­mındadır. Kar dağıtımı sonucu değiştirmiyor.

2 yıl elde tutma kuralı

Son düzenleme stopaj oran­larını güncellese de, sermaye piyasalarında uzun vadeli kalı­cılığı teşvik eden temel hüküm­lere dokunmadı. Bireysel yatı­rımcılar için GSYF ve GYF ka­tılma paylarının en az iki tam yıl süreyle elde tutulması ha­linde, bu kazançlar üzerindeki stopaj oranı hala %0 seviyesin­dedir. Bu istisna, sermayenin girişimcilik ve gayrimenkul gi­bi stratejik alanlarda uzun va­deli kalmasını sağlayan en güç­lü teşviklerden biri olma özelli­ğini korumaktadır.

Yatırım fonlarında vergilen­dirme, fonun tipine (GYF, GS­YF, Serbest fon), TEFAS’da iş­lem görüp görmemesine göre değişen katmanlı bir yapıya sa­hiptir. 27 Mart kararı ile özel­likle hisse fonlardan “kapalı fon” yapılarındaki vergi mali­yeti artarken, TEFAS’da işlem gören hisse yoğun fonların avantajlı konumu sürmektedir.

© Dünya