Savaş, cari açığın ateşini harladı
ABD/İsrail’in İran’a açtığı ve mart ayı boyunca tüm şiddetiyle süren savaş Türkiye’nin zaten öncesinde büyüme trendine girmiş olan cari işlemler açığını sıçrattı. Martta aylık 10 milyar dolara yaklaşan cari açık yanında yüklü sermaye çıkışları resmi rezervleri bir ayda 43,4 miyar dolar eritti.
Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere göre sıcak savaşın damgasını vurduğu ve özellikle petrol fiyatlarındaki ani hızlı yükselişle küresel ekonomide tüm dengelerin alt üst olduğu mart ayında Türkiye’nin cari işlemler açığı 9 milyar 672 milyon dolarla geçen yılın aynı ayındakinin yaklaşık bir kat üzerine çıktı.
Artan jeopolitik gerilime paralel olumsuz etkilerin yoğun hissedildiği aralık-şubat döneminde üç ay üst üste 7 milyar doların üzerinde seyreden cari açıkta büyüme eğilimi martta daha da ivme kazandı. 28 Şubat’ta fiilen başlayan sıcak savaşın cari açığa etkisi mart verisinde net biçimde görüldü ve aylık bazda son 38 ayın en yüksek cari açığının verildi. Böylece ocak-mart dönemi kümülatif cari açığı geçen yılın aynı dönemin göre yüzde 67,6 artışla 23 milyar 696 milyon dolar oldu, mart sonu itibarıyla yıllık cari açık da yüzde 127,2 büyüyerek 39 milyar 724 milyon dolarla son 23 ayın zirvesine ulaştı.
Cari açığı büyüten ana faktör olan dış ticarette tablo, petrolün etkisiyle martta daha da bozuldu. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret verilerine göre aylık ihracat 21 milyar 694 milyon dolarla geçen yılın aynı ayındakinin yüzde 7,4 altında kalırken, ithalat yüzde 10,4 artışla 31 milyar 209 milyon dolar oldu ve 9 milyar 515 milyon dolarla geçen yıla göre yüzde 96,1 daha büyük bir dış ticaret açığı verildi.
Uluslararası taşımacılık, turizm, dış müteahhitlik gibi faaliyetleri kapsayan hizmetler alanında kaydedilen aylık net 2 milyar 592 milyon dolarlık giriş geçen yılın aynı ayındakinin yüzde 3,4 altında kaldı ve bunun dış ticaret açığını kompanse oranı geriledi. Karşılıklı yatırımlardaki gelir-giderler ile faiz gelir-giderini kapsayan “birincil gelir dengesi” aylık net 2 milyar 503 milyon, karşılıksız transferlerle ilgili ikincil gelir........
