Reel sektör 2026 yılına kur riskiyle giriş yaptı |
Türk reel sektör firmaları, küresel ekonomide son yıllarda giderek büyüyen riskler ve belirsizlikleri devralan 2026 yılına, yabancı para net pozisyon açığı ve buna bağlı olarak kur riski büyümüş olarak girdiler.
Merkez Bankası’nın son açıkladığı Ekim 2025 verileri, finans kesimi dışındaki firmaların (reel sektör), geçen yıl döviz yükümlülüklerini döviz varlıklarından üç kat daha fazla artırarak döviz açıklarını hızla büyüttüklerini ortaya koydu. Buna göre geçen yılın ilk on ayında döviz varlıklarını yüzde 11,6 büyüterek 175 milyar 458 milyon dolara çıkaran reel sektör firmalarının yükümlülükleri ise yüzde 17,4 artarak 358 milyar 256,5 milyon dolara ulaştı.
On aylık dönemde varlıklardaki 18 milyar 243,3 milyon dolarlık artışa karşılık, yükümlülükler 53 milyar 161,6 milyon dolar büyüdü. Böylece firmaların net döviz pozisyonu açığı on ayda yüzde 23,6 oranında 34 milyar 918,3 milyon dolar büyüyerek 182 milyar 798,6 milyon dolara ulaştı. Döviz açığındaki hızlı büyüme, şirketlerin baskılı kurun devamını öngörerek dövizle borçlanmada rahat davrandığını ve kur riskini sınırlama refleksi göstermediğine işaret ediyor. Açığın ulaştığı hacim ise “Şirketler hedge etmiyor” seviyesini geçip “makro kırılganlık” seviyesine gelmiş bulunuyor. Bu da şirketleri, 2026 yılında yaşanabilecek kur şoklarına karşı risk altında bırakıyor.
Reel sektörün döviz varlıklarındaki artışın 7 milyar 469 milyon dolarla en büyük bölümü yurt dışına doğrudan sermaye yatırımlarında gerçekleşti. Aynı dönemde reel sektörün yurt içi ve yurt dışı bankalardaki döviz mevduatları 5 milyar 256 milyon, ihracat alacakları 4 milyar 814 milyon, portföylerindeki yabancı para cinsi menkul kıymetleri 692 milyon ve türev varlıkları 13 milyon dolar arttı. Bu artışlarla reel sektörün Ekim 2025 itibarıyla döviz mevduatı 74 milyar 758,5 milyon, ihracat alacakları 54 milyar 121,2 milyon, doğrudan yatırımları 33 milyar 332 milyon, türev varlıkları 10 milyar 758,9 milyon, menkul kıymet portföyü de 2 milyar 477,5 milyon dolar oldu.
Reel sektörün döviz yükümlülüklerindeki hızlı büyüme ise büyük oranda yabancı para üzerinden kullandıkları nakdi kredi borçlarındaki artıştan kaynaklandı. Döviz cinsi nakdi kredilerin 2024 sonunda 249 milyar 504,7 milyon dolar olan bakiyesi, yüzde 18,9 büyüyerek Ekim 2025 sonunda 296 milyar 536,5 milyon dolara ulaştı. Buna göre firmaların yabancı para kredi hacmi on ayda 47 milyar 31,8 milyon dolarlık net büyüme kaydetti.
Ekim 2025 itibariyle nakdi kredi borçlarının........