İthal enerji faturasında 100 milyar dolar riski
Savaşın birinci ayında, ithal petrol, doğal gaz ve diğer ürünlere ödenen aylık fatura yüzde 60’a yakın artışla 8 milyar doları geçti. Fiyatların bu seviyede kalması durumunda bile yıllık brüt enerji faturasının 100 milyar doları bulabileceği tahmin ediliyor.
Savaşın ilk bir ayında özellikle petrol fiyatlarında yol açtığı yükselişin kaçınılmaz sonucu olarak Türkiye’nin enerji ithalat faturası yüzde 60’a yakın oranda büyüdü. Fiyatlar bundan sonra artmasa bile enerji ithalatına ödenen toplam faturanın 100 milyar doları bulabileceği tahmin ediliyor.
ABD-İsrail ittifakının 28 Şubat’ta İran’a saldırması ile başlayan savaşın bir ayı geride kaldı. Savaş sürecinde hızla yükselişe geçen petrol fiyatları küresel ve ulusal ekonomide tüm dengeleri kökten sarstı. Türkiye’nin yanı başında yaşanan sıcak savaş, küresel çapta bir enerji şokuna sahne oldu. Piyasalar şu anda savaşın süresine odaklanmış durumda. Savaşın kısa sürede sona ermesi durumunda ekonomiye olumsuz etkilerinin geçici kalabileceği öngörülüyor. Ancak savaş sona ermez, gerilim sürerse, petroldeki devam edecek yükseliş ve bunun diğer enerji ürünleri ve emtia fiyatlarına zincirleme yansımaları ile Türkiye’de enflasyon ve cari açığa olumsuz etkinin giderek büyüyeceği, uzayan bir savaşın stagflasyon riskini artıracağı vurgulanıyor.
Petrolün varilinde 40 dolar artış
Brent petrolün 2025 sonlarında 60 dolar dolayına kadar inen varil fiyatı yıl ortalamasında 69,1 dolar düzeyinde oluşmuştu. Bu yıl ocak ve şubatta artarak devam eden ABD/İsrail-İran gerilimi ile yükselerek yeniden 70 doları aşan Brent petrol varil fiyatı, sıcak savaşın fiilen başlamasının ardından özellikle İran’ın küresel petrol arzının büyük bölümünün gerçekleştiği Hürmüz boğazını kapatması sonrasında hızla yükselişe geçti. Bu süreçte 100-120 dolar aralığına yükselen Brent petrol varil fiyatı iniş çıkışlarla 27 Mart itibarıyla 112,5 dolar düzeyinde oluştu. Şubat sonundaki 72,5 dolarlık düzey baz alınırsa petrolün varili savaşla geçen bir ayda ortalama yüzde 55 oranında 40 dolar arttı. Ham petrol fiyatının uluslararası piyasada hızla artması, net enerji ithalatçısı olan Türkiye’ye yüksek akaryakıt zamları ve buna bağlı olarak taşımacılık ve üretim maliyetlerinde hızlı artışlar olarak yansıdı. Türkiye 2025’te günlük ortalama 640 bin varil olmak üzere........
