İhracat fiyatında hızlı artış, hacimde sert düşüş |
Küresel gerilim ve jeopolitik riskler sürecinin Türkiye’nin dış ticaretine olumsuz etkileri daha ABD-İran savaşı öncesinde kendini gösterdi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2015=100 bazlı birim değer (fiyat) endekslerinin ocak ayı verileri, dış ticaretin fiyat-miktar dengesindeki radikal değişimi ortaya koydu. İhracat birim değer (fiyat) endeksi ocakta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13 artarken, miktar endeksinde yüzde 15,1 düşüş meydana geldi. Bu veriler, ocak ayında artan maliyetlere bağlı olarak ihracat fiyatlarında yaşanan hızlı yükseliş ve daralan pazara bağlı olarak dış satım hacminde sert düşüşü gösteriyor. Fiyattaki hızlı artış ve talepteki daralmanın, ihracat hacminde ciddi bir düşüşe yol açtığı dikkati çekiyor.
İthalatta ise ihracata göre daha az pahalanma ve Türkiye’nin yapısal olarak ara malı, enerji, teknoloji ithalatına yüksek bağımlılığı yüzünden miktar bazında da ihracata kıyasla çok daha düşük bir daralma yaşandı. İthalatın birim değeri yıllık bazda yüzde 6,3 artarken, miktarında ise yüzde 5,8’le ihracata göre çok daha düşük bir azalış yaşandı. Bu veriler, ocakta ithalatın ihracata göre hem daha az pahalandığını hem de ithalat hacmindeki daralmanın ihracata kıyasla daha sınırlı kaldığını ortaya koydu.
Dış ticaret haddi 95,3
İhraç edilen ürünlerin ortalama birim fiyatının, ithal malların ortalama fiyatına oranlanması ile bulunan dış ticaret haddi, Ocak 2026 itibarıyla 95,3’le bir yıl önceki düzeyinin 5,7 puan üzerinde oluştu. Ocak 2025’te 89,6 düzeyinde bulunan, Şubat 2025’te 86,4’e düşen söz konusu had izleyen dönemdeki fiyat değişimlerine bağlı olarak yükselerek Temmuz........