Mevsimsel gıda avan­tajı ve giyim indirim­leri ağustosta manşet enflasyonu yüzde 1,8’de tutarak fren görevi görürken, küresel fi­yatlara bağlı olarak akaryakıt­taki pahalanma ulaştırmanın enflasyon üzerindeki baskısını sürdürdü. Eğitimdeki dönemsel yükseliş de enflasyonu besledi.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere gö­re, ağustosta Tüketici Fiyat En­deksi’nde (TÜFE) kapsanan 174 alt sınıfın 134’ünde artış, 35’in­de düşüş yaşandı, 5’inde ise de­ğişim olmadı. Endeksteki yüz­de 1,84’lük aylık artış, Piyasa Katılımcıları Anketinde yüzde 1,67 çıkan ağustos beklentisi­nin az farkla üstünde. TÜFE’de ocak-ağustos dönemindeki kü­mülatif artış yüzde 22,07’ye ulaştı. Aylık oranın geçen yılın ağustos ayındaki yüzde 2,04’ün altında kalması, yıllık enflasyo­nu temmuza göre 0,24 puan dü­şürerek yüzde 31,51’e çekti.

En büyük katkı ulaştırmadan

TÜFE kapsamındaki harca­ma grupları içinde ağustos ayın­da en yüksek fiyat artışı yüzde 8,62 ile eğitimde yaşandı. An­cak bu grubun endeksteki yüzde 2,02’lik düşük ağırlığı nedeniy­le, dönemsel ve arızi nitelikteki bu artış manşet enflasyona sa­dece 0,17 puanlık bir katkı verdi.

Orta Doğu’daki gerilim henüz tam olarak aşılmadığı için yük­sek seyreden küresel enerji ma­liyetleri nedeniyle ağustos ayı enflasyonunu yukarı yönlü te­tikleyen ana motor ise akaryakıt zamları, kur hareketliliği ve ta­rifeli toplu taşıma ayarlamala­rının etkisiyle ulaştırma grubu oldu. Aylık yüzde 4,82 artış kay­deden ulaştırma grubu, sepette­ki yüzde 16,62’lik yüksek ağırlı­ğı nedeniyle aylık manşet enf­lasyona tek başına 0,82 puanla en büyük yükü bindirdi.

Ulaş­tırma grubunun yıllık enflasyo­na katkısı da 5,94 puan. Bu alan­daki fiyat oluşumu, eğitim gibi geçici bir dönemsel yükselişin aksine, nakliye ve lojistik mali­yetleri üzerinden tarladan rafa kadar tüm ürün gruplarına yayıl­ma riski barındırıyor. Ulaştırma kaynaklı yapısal maliyet baskısı, ekonomide zincirleme fiyat ar­tışlarını besleyerek hizmet enf­lasyonundaki katılığı canlı tu­tarken, Merkez Bankası’nın de­zenflasyon sürecindeki temkinli ve sıkı para politikası duruşunu korumasını zorunlu kılıyor.

Enflasyon sepetinin yaklaşık dörtte birini oluşturan gıda ve alkolsüz içecekler grubu, ağus­tos ayında yaz mevsiminin getir­diği tarımsal arz avantajıyla ay­lık bazda sadece yüzde 0,22 ora­nında sınırlı bir artış gösterdi. Grubun yüzde 24,44’lük ağırlı­ğına rağmen manşet enflasyona yalnızca 0,06 puanlık sembolik bir yük getirmesi, ağustos ayın­da TÜFE’deki yükselişi dizgin­leyen güçlü bir fren işlevi gör­dü.

Buna karşın, aylık bazdaki bu mevsimsel rahatlama kronik sorunları gölgelemeye yetme­di; grupta yıllık enflasyon yüzde 33,79 ile manşet TÜFE’nin üze­rindeki seyrini korudu. Ulaştır­ma ve akaryakıt maliyetlerin­deki birikimli artışların nakli­ye kanalıyla ürün arzı üzerinde yarattığı baskı, sonbahar ve kış aylarında mevsimsel avantajın ortadan kalkmasıyla birlikte gı­da fiyatlarında yeni bir hareket­lenme riskini masada tutuyor ve Merkez Bankası’nın sıkı duruş gerekçelerini destekliyor.

Giyim aşağı çekti konut yükseltti

Giyim ve ayakkabı grubu, yeni sezon öncesi hızlanan yaz tasfi­yeleri ve dönemsel indirimlerin etkisiyle aylık bazda yüzde 3,54 düşüşle enflasyonda ayın en güçlü dengeleyici unsuru oldu.........

© Dünya