Haneler küçüldü, yalnız yaşam arttı |
2008’de 4 kişi olan ortalama hane halkı büyüklüğü, 2025’te 3,08 kişiye düştü. Tek kişilik hane oranı 2014-2025 döneminde yüzde 13,9’dan yüzde 20,5’e çıktı.
Türkiye’de doğum hızının düşmesi, boşanmaların artması, evliliklerin gecikmesi, tek kişilik yaşamın yaygınlaşması, kırsal büyük aile yapısının çözülmesi ve ekonomik nedenler gibi faktörlerin etkisiyle ortalama hane büyüklüğü giderek düşüyor. Bu eğilim, Türkiye’nin demografik, toplumsal ve ekonomik yapısında oldukça derin bir dönüşüme işaret ediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Milli Aile Haftası" dolayısıyla yayımladığı “İstatistiklerle Aile” araştırmasına göre Türkiye’de 2008’de 4 kişi olan ortalama hane halkı büyüklüğü, yıldan yıla azalarak 2025’te 3,08 kişiye kadar düştü. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) üzerinden yapılan belirlemelere göre ortalama hane halkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 4,84 kişi ile Şırnak. Bu ili 4,63 kişi ile Şanlıurfa ve 4,43 kişi ile Batman izledi. Ortalama hane halkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli’yi, 2,50 kişi ile Giresun ve 2,51 kişi ile Çanakkale izledi.
Tek kişilik haneler arttı çekirdek ve geniş aile azaldı
2014 yılında yüzde 13,9 olan tek kişilik hane halklarının oranı 2025’te yüzde 20,5’e yükseldi. İllere bazında incelendiğinde, 2025 itibarıyla tek kişilik hane halklarının oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Bu ili yüzde 30,8’le Tunceli ve yüzde 30,5’le Giresun izledi. Tek kişilik hane halklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,5 ile Batman oldu, onu yüzde 12,4’le Diyarbakır ve Van izledi.
Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ile çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hane halklarının 2014’te yüzde 67,4 olan oranı 2025’te yüzde 62,7’ye geriledi. 2025 itibarıyla tek çekirdek aile oranı en yüksek il yüzde 70,5’le Gaziantep. Bu ili yüzde 69,8’le Diyarbakır ve yüzde 69,6 ile Şanlıurfa takip ediyor. Tek çekirdek aile oranının en düşük olduğu il ise yüzde 49,9’la Tunceli oldu, onu yüzde 51,5’le Gümüşhane ve yüzde 53,4 ile Artvin izliyor.
Geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hane halklarının oranı da aynı dönemde yüzde 16,7’den yüzde 13,5’e düştü. Geniş aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il ise yüzde 21,2 ile Hakkâri. Onu yüzde 19,2 ile Batman ve yüzde 18,6 ile Şırnak takip ediyor. Bu oranının en düşük olduğu iller ise yüzde 9,2 ile Eskişehir ve yüzde 10,3’le Ankara ve Çanakkale.
“Tek ebeveynli” aileler de........