Bu yıl Kurban Bayramı ta­tiline denk gelen mayıs ayında vatandaşların banka ve kredi kartları ile yap­tıkları ödemelerin sayısı, gele­neksel “bayram alışverişi” ol­gusuna rağmen geçen yılın aynı ayına göre sınırlı bir artış gös­terirken, işlem tutarında hızlı büyüme yaşandı. Bu da halkın çarşı pazarda karşılaştığı paha­lılığı, başka deyişle enflasyonist baskıyı net şekilde gösterdi.

Merkez Bankası verilerine gö­re mayıs ayı boyunca banka ve kredi kartları ile yapılan öde­me işlemi sayısı geçen yılın ay­nı ayına oranla yüzde 10,1 arta­rak 2 milyar 104 milyon 321 bin 445 adet olurken, toplam ödeme tutarı ise yüzde 40 artışla 3 tril­yon 147,4 milyar liraya ulaştı.

Bu gelişmeye bağlı olarak; geçen yıl mayıs ayında 1.176,32 TL olan işlem başına ortalama harcama tutarı, bu yıl aynı ayda yüzde 27,1 artışla 1.495,69 liraya yükseldi. Geçen yıla göre harcama tuta­rındaki artışın işlem sayısında­kine göre çok daha yüksek olma­sı, mal ve hizmet fiyatlarındaki artışı, başka deyişle hayat paha­lılığı olgusunu ortaya koyuyor. İşlem sayısındaki artıştan arın­dırıldığında harcamalardaki yıl­lık yüzde 27 dolayındaki değişim oranı baz alınan mal ve hizmet sepetindeki yıllık artışı, başka deyişle hayat pahalılığının bo­yutunu gösteriyor.

“Bayram harcaması” etkisi sınırlı

İlk bakışta mayıs ayında kartlı işlem sayısındaki düşük artışta hafta sonları ve arada kalan günlerin de eklenmesi ile uzayan Bayram tatilinin etkili olduğunu söylemek mümkün. Normalde dört günlük bayram tatili, arife olan 26 Mayıs Salı ve öncesindeki pazartesinin de eklenmesi sonucu, önceki haf­ta sonu ile de birleşerek 9 güne çıktı. Bu nedenle azalan çalış­ma günleri mayısta alışveriş­lerin, bu kadar tatilin olmadı­ğı geçen yılın aynı ayına göre sayıca azalmasında etkili bir faktör.

Ancak normal şartlar­da Kurban Bayramı öncesinde, gıda tüketimi, giyim ve ayakka­bı alışverişleri, akaryakıt tüke­timi, restoran ve yeme-içme ve şehirlerarası seyahat ve hiz­met harcamalarında artışlar yaşandığı da bilinen bir durum. Başka deyişle çalışma günle­rinin azalması yaşamsal ihti­yaçlar için yapılan alışverişleri azaltıcı bir faktör olmadığı gi­bi, tersine bayram dolayısıyla ekstra alışverişler genelde ha­ne halkı harcamalarını artırıcı rol oynayan bir etmen.

Bu yılki bayramda ise bay­ram alışverişleri faktörü etki­sinin zayıf kaldığı dikkati çe­kiyor. Özellikle market/AVM, çeşitli gıda,........

© Dünya