Algoritma karar veriyor, sorumluluk kimde? |
Şirketler son birkaç yıldır aynı yarışın içinde: Yapay zekayı kim daha hızlı kullanacak? Müşteri hizmetlerinden işe alıma, fiyatlamadan kredi değerlendirmesine, satın almadan pazarlamaya kadar giderek daha fazla karar algoritmaların desteğiyle alınıyor. Şimdi ise yarışın çok daha zor ikinci etabı başlıyor. Çünkü yapay zeka şirket içinde daha fazla yetki kazandıkça cevaplanması gereken yeni bir soru ortaya çıkıyor: Algoritma yanlış karar verdiğinde sorumluluk kimin olacak?
Bu artık teorik bir tartışma da değil. Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası'nın (AI Act) yeni şeffaflık yükümlülükleri 2 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Buna göre belirli yapay zeka sistemlerinin kullanıcıya karşısında bir insan değil yapay zeka bulunduğunu açıkça bildirmesi gerekiyor. Yapay zekayla üretilen veya manipüle edilen belirli içerikler için de etiketleme ve makine tarafından okunabilir işaretleme yükümlülükleri geliyor.
Dolayısıyla yapay zeka artık yalnızca teknoloji ekiplerinin gündemi değil. Hukuktan insan kaynaklarına, risk yönetiminden pazarlamaya ve en önemlisi yönetim kurullarına kadar uzanan yeni bir kurumsal sorumluluk alanı yaratıyor.
Yapay zekada kontrol açığı
Rakamlar şirketlerin teknoloji yatırımlarıyla yönetişim kapasiteleri arasındaki mesafenin açıldığını gösteriyor. Grant Thornton'ın 950 üst düzey yöneticiyle gerçekleştirdiği 2026 AI Impact Survey araştırmasına göre yöneticilerin yüzde 78'i, şirketlerinin 90 gün içinde bağımsız bir yapay zeka yönetişim denetiminden geçebileceğine güçlü biçimde güvenmiyor. Daha da çarpıcısı, yönetim kurullarının dörtte........