Faiz indirimlerini hızlandırır mı?

Enflasyon bu kadar yüksek seyrederken ve alt kalem­ler arasında bu denli farklı eği­limler varken, enflasyonu analiz etmek ve gerçek eğilimleri sağ­lıklı biçimde ölçmek zorlaşıyor. Özellikle gıda, kira ve eğitim gi­bi ağırlığı çok yüksek kalemler­de ortalama enflasyonun üze­rinde artışlar yaşandığında, bu kalemler genel enflasyonu do­mine edebiliyor. Bu durum, enf­lasyonun genelindeki gelişmele­rin geç fark edilmesine yol aça­biliyor.

Bu nedenle, oynak grupların dışlanması yoluyla hesaplanan çekirdek göstergelerin yanın­da, ağırlıkları dikkate almayan medyan enflasyon, kırpılmış (uç değerleri hariç tutan) ortalama ve yayılım endeksi gibi gösterge­lere bakılmaktadır.

TCMB de 2024 yılının son Enflasyon Raporu’nda bu konu­ya ilişkin bir kutu çalışması yap­mış ve söz konusu göstergeleri karşılaştırmıştı. Bu çalışmada, özellikle medyan enflasyonun hem düşük oynaklık göstermesi hem de tahmin gücü açısından öne çıktığı görülmüştü. TCMB de iletişiminde, Başkan’ın su­numlarında ve raporlarında bu göstergeyi sıkça kullanmaktadır.

TÜİK, ana enflasyon göster­gelerinin yanında 143 adet alt fi­yat grubunu da açıklamaktadır. Medyan enflasyon, bu alt grup­ların aylık fiyat değişimlerinin ortanca değerini ifade etmektedir. Bu şekilde yapılan hesaplama, do­ğal olarak madde ağır­lıklarından etkilenme­mektedir. Gerçekleşen tüm fiyat değişimleri­nin ortanca değeri, ge­nel fiyat eğilimlerini daha iyi yansıtan bir gösterge olarak değer­lendirilmektedir.

Ancak bu 143 alt fiyat gru­bunun her birinin kendine öz­gü mevsimsel eğilimleri bulun­maktadır. Bu nedenle aylık deği­şimler hesaplanmadan önce,........

© Dünya