Sürreel |
Geçen hafta 1993 yazımızda, Taylor Kuralının öngördüğü reel faizi detaylı anlatmıştık. Kaçıranlar için hızlı bir özet verelim. Reel faiz şart değildir. Taylor Kuralını 1993 yılında yazmıştı. Demek ki 1993 öncesinde reel faiz şart diyen yokmuş. Nitekim 1971- 1980 yılları arasında Türkiye’de mevduat ve tahvil faizleri ortalaması negatif bölgede.
Epistemolojik kopuşa hazır olanlar için, Taylor Kuralı faiz teorilerinden sadece bir tanesi üstelik. Formülünde çıktı açığı ve nötr faiz var. Çıktı açığı potansiyel GSYİH ile gerçekleşen arasındaki fark. İşin ilginci potansiyel GSYİH ve nötr faiz ekonomide gözlemlenemez ancak varsayılabilir. Yani varsayımlar üzerine bir kurala dayalı formüle inanan, piyasada “Reel faiz şart, iktisat bilimi kuralı budur, bilim bunu gerektirir” dendiğinde düşülen durum aslında ekonomide bilgi açığıdır ancak.
İstisnalar kaideyi bozmaz
Kredi verildiğinde mevduatın oluştuğunu 1930’da Keynes kitabında yazmışken, paranın bankalar kredi verdiğinde yaratıldığını merkez bankaları yazmışken, Mises 1933’te “Epistemological Problems of Economics” kitabını yazmışken, daha böyle çok ezber var neoklasik ortodoks iktisat söylemlerinde ana akımda.
Bunları hatırlattığınızda “ama bunlar kaide değil istisna” diyenler olabiliyor. Mesela reel faiz için, Neo-Fisher yaklaşımın öngördüğü durum, sıfıra yakın enflasyonda ekonomiyi canlandırmak için faizin düşüşünü öngörür,........