“Birisi birisine rastlarsa çavdar tarlasından geçerken, dünyanın bilmesi mi gerekir? Birisi birisine selam verirse pazardan dönerken, somurtmak mı gerekir?” Gönülçelen — Robert Burns, 1784

Küresel hayvancılık den­gelenmeye başlamışken ABD’de beslenme tartış­maları yeniden alevlendi. Sağ­lık Bakanı Robert Kennedy Jr.’ın açıkladığı yeni beslenme pirami­di, uzun süredir sorgulanan bir eğilimi resmileştiriyor: Protein ve hayvansal yağlar piramidin te­pesine yerleşirken, tahıl bazlı gı­daların ağırlığı azaltılıyor. Pira­midin dili tartışılır; faturası tartı­şılmaz: Fiyatlar.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Ta­rım Örgütü’nün (FAO) endeksle­ri, bu dönüşümün ekonomik ar­ka planını net biçimde ortaya ko­yuyor:

1. Et fiyatları zirvede,

2.Süt fiyatları yüksek seviye­lerde,

3.Yağlar güçlü;

4.Tahıllar ise görece zayıf.

Sebze ve meyveler —yaş ürün­ler— piramitte önemli bir yer tutmaya devam ediyor, ancak bu grupta uluslararası standart bir fiyat endeksi bulunmadığından tabloyu TÜFE ve muadil ulusla­rarası piyasa fiyatları üzerinden okumak gerekiyor. O cephede de genel eğilim yukarı yönlü.

Donald Trump, her zaman­ki gibi şahsına münhasır şekilde meseleyi sade bir eksende kuru­yor. 2016’daki “Amerika’yı Yeni­den Büyük Yap” (MAGA) sloganı, 2024 sonrası başka bir alana ta­şındı: “Amerika’yı Yeniden Sağ­lıklı Yap” (MAHA). Jeopolitik söylem, mutfağa indi.

MAHA, Trump’ın kırsal seç­men tabanını doğrudan hedefli­yor. Et, süt ve yağ gibi hayvancılık bazlı ürünler yeniden merkezde. Yeni piramitle eş zamanlı olarak çiftçilere 12 milyar dolarlık doğ­rudan destek açıklanması tesadüf değil. Kennedy’nin hayvansal yağ­lara karşı yürütülen savaştan vaz­geçildiğini açıkça ifade etmesi, bu yön değişikliğini sembolize edi­yor. Eylül – Ekim dönemi yazıları­mızda kopan “yağ fırtınasını” de­taylı incelemiştik (“Zafer” 8 Eylül ve “Kamikaze” 6 Ekim 2025).

Şehirli tüketici ve paketli gıda üreticileri ise bu denklemde bas­kı altında. Ultra-işlenmiş gıda­lara karşı tavır sert; ilave şekere karşı açık bir savaş ilan edilmiş durumda. Trump–MAHA kom­binasyonu net bir tercih sunuyor: “Çiftçiyi karşıma almam, paketli gıdayı alırım” Zaten hayvancılık, birçok ülkede yalnızca ekonomik değil, kültürel ve milli bir mesele.

17 Kasım 2025 tarih ve “Taş Ye­rinde Ağırdır” başlıklı yazımız­da küresel zeminde hız kazanan “wellness” akımını incelemiştik. GLP-1 tarzı kilo kontrol ilaçla­rı hızla yaygınlaşıyor. Ancak ki­lo, karbonhidrat – protein – yağ ayrımı yapmadan kasları da ya­kıyor. Bu ilaçların yaygınlaşma­sı, “wellness” kitlesinin protein hassasiyetini........

© Dünya