We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Namık Kemal ve Mustafa Kemal

6 0 0
25.09.2021

Değerli okuyucular,

Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün fikirlerinden etkilendiği kişilerin başında Namık Kemal ve Ziya Gökalp gelir. Bu yazımda sizlere Namık Kemal'i ve savunduğu fikirlerini anlatmaya çalışacağım.

Mustafa Kemal, 18 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmek üzere Sivas'tan yola çıkar. Heyet-i Temsiliye, Merkezi'ni Ankara'ya taşımak kararını vermiştir. Şarkışla ve Kayseri'den geçerek 21 Aralık da öğle vakti Kırşehir'e gelir. Halkın coşkun sevgi gösterileriyle karşılaşır; Kırşehir Gençler Derneği'nde yaptığı konuşmada "Milli gücü etken, milli egemenliği hakim kılmak" gerektiğini anlatır. Geceleyin şerefine fener alayı düzenlenmiştir, halka hitaben yaptığı konuşmada şöyle der:

"Bu milletin içinden çıkan bir (Namık) Kemal,

"Vatanın bağrına düşman dayamış hançerini

Yok imiş kurtaracak bahtı kara maderini"demiş;

gene bu milletin bağrından çıkan bir (Mustafa) Kemal de diyor ki;

"Vatanın bağrına düşman dayasın hançerini

Elbet bulunur kurtaracak bahtı kara maderini"

Atatürk, Namık Kemal'e aynı cevabını, Birinci İnönü Zaferi'nin kazanılmasından sonra 13 Ocak 1921 (1337) Perşembe günü saat 15.30'da Mecliste tekrar eder;

Mustafa Kemal, Namık Kemal'in fikirlerinden öğrencilik çağlarından itibaren etkilenmiştir. 1897 Türk-Yunan harbi patladığında Mustafa Kemal Manastır İdadisi'ndedir. Harp, okuldaki havayı etkilemiş, Mustafa Kemal, Namık Kemal'in savunduğu fikirlerin etkisinde düşünce ve görüş ufku açılmış, bir Osmanlı değil, bir vatansever ve hürriyet savunucusu olmuştur.

Mustafa Kemal ve onun nesline, vatan ve hürriyet sevgisi ve fikrini aşılayan Namık Kemal kimdir?

Mustafa Kemal'in, Namık Kemal'i tanıması ve fikirlerini benimsemesi Manastır askeri lisesinde öğrenci iken yakın arkadaşı Ömer Naci'nin Mustafa Kemal'e okuması için verdiği kitaptaki şiirlerde Namık Kemal imzalı şu mısralara rastlaması ile başlar:

Vücudun hamurunun mayası vatan toprağındandır:

vatan yolunda eziyet ve sıkıntılarla toprak olursa beden

bunda üzülecek ne vardır.

Namık Kemal'in "Vatan Yahut Silistre" tiyatro oyununda geçen şarkı sözleri; ''Yâre nişandir tenine erlerin, Mevt ise son rütbesidir askerin....'' Mustafa Kemal'i etkilemiştir; "Benim bedenimin babası Ali Rıza Efendi, Duygularımın babası Namık Kemal, Fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp'tir." der. Namık Kemal'in savunduğu: Vatan, Milliyet, Hürriyet, Medeniyet, Aile, Hukuk gibi kavramlar, Atatürk'ün duygu ve düşüncelerine yön verir.

1888'de Namık Kemal öldüğü zaman, Mustafa Kemal henüz yedi yaşındadır. Çökmekte olan devleti kurtarmak için çareler arayan aydınlar, vatan şâiri Nâmık Kemal'in eserlerini çoğaltarak, okunmasını sağlamakta, öğrencilere Nâmık Kemal sevgisi aşılanmakta, eserleri elden ele dolaşmaktadır. O yıllarda, Nâmık Kemal'in yasaklanmış eserlerini bulmak, onun vatanseverlik telkin eden şiir ve yazılarının heyecanını tatmak aydınların ortak tutkusu gibidir.

Mustafa Kemal'in okul arkadaşlarından Ali Fuat Cebesoy hatıralarında bu konuda şunları söylemektedir: "Mustafa Kemal'in bir gece vakti yanıma gelerek, Kemal'in Vatan Kasidesi'nin........

© Dokuz Sütun


Get it on Google Play