Bu yazıda Amerika’nın önde gelen muhafazakâr entellektüellerinden Katolik Üniversitesi siyaset bilimi profesörü Claes G. Ryn’ın ülkesinin saldırgan dış politikasının temellerini sorgulayan 2004 tarihli bir konuşmasını özetlemek istiyorum.

Ryn geleneksel olarak ılımlı, alçakgönüllü ve kendini kontrol etme hasletine sahip olan Amerikalıların bugün başka ulusların kaderini güç yoluyla belirleme sevdasına kapılmalarını anlaşılmaz buluyor. Ona göre, eski Amerikalılar, dizginlenmemesi halinde, insan tabiatının karanlık yönlerinin yaratabileceği tahribatın bilincinde oldukları için, bireysel düzeyde kişinin kendini denetlemesine ve bireysel sorumluluğa, toplumsal-siyasal düzeyde ise iktidarın sınırlanmasına ve meşru sınırlarını aşmamasına özen gösterirlerdi. Ama bugün Amerikan yönetici sınıfında bu eski değerlerden uzaklaşan ve anayasal kısıtlamaları tanımayan “emperyalist (bir) ego” ortaya çıkmıştır. Bu kendini-büyük-görme anlayışı geleneksel olarak sınırlı ve adem-i merkezî Amerikan devletini, bütün dünyaya hâkim olma peşinde koşan, dizginsiz iktidar arzusuyla  bir süper-devlete dönüştürmüştür.

Amerika bu hakimiyet arzusunu elbette hayırhah ve diğerkâm bir tutummuş gibi dünyaya sunmaktadır. Görünüşe göre, amaç demokrasi ve insan hakları gibi evrensel değerlerden yoksun kalmış olan halklara bu değerleri götürmek ve yerleştirmektir. Bu ise Amerika’nın daha fazla güç kazanması demektir. Çünkü, başkalarının iyiliğini ne kadar fazla düşünürseniz bu hayırhah misyonunuzu gerçekleştirmek için o kadar daha fazla güce ihtiyacınız olur.

Profesör Ryn ilginç........

© Diyalog Gazetesi