İtinayla güzel bir geçmiş uydurulur! |
Anlatıcının bir kertenkele olduğunu öğrenmemiş olsaydım bu kitabın tahlilini yapmak için bu kadar acele etmezdim. İlerleyen haftalarda ev hanımlarının “bu akşam ne pişirsem” sıkıntısı gibi benim de “bu hafta ne okuyayım da yazayım” sıkıntım depreşir, bu kitap derdime derman olurdu. Fakat hayır; yüz bin kere hayır. Okurken ayrı yandım, yazarken ayrı. Olabilecek en kısa zamanda bu kitabı ve tahlilini sizinle buluşturmalıydım. Ve işte karşınızda “Bukalemunlar Kitabı”
Angola doğumlu Portekizli yazar José Eduardo Agualusa, sıra dışı bir bellek satıcısını romanın en görünür yerine koymuş. Félix Ventura isimli –siz yine bellek satıcısı demeye devam edin- sahtekârın mesleği insanlara yeni geçmişler uydurmak. Bizler olayları gekonun; yani bir kertenkelenin ağzından dinliyoruz. Evet, konu ilginç ama itiraf edin bu da ilginç… Senelerdir o evde yaşayan kertenkele maşallah pek de akıllı ve bilgiç. Elbette bunun bir sebebi var. Bir zamanlar insan suretinde yaşamış kertenkele artık gören ve dinleyen pozisyonunda. Bunun ne kadar saçma olduğunu düşünüp kitabı okumaktan derhal vazgeçebilirsiniz. Sonuçta çıta epey yukarıya çıkartılmış durumda. Bunun bir de iyi tarafı var: Bundan sonra duyacağınız hiçbir şey bu kadar saçma gelmeyecek. Bu arada gekonun arada bir kıkırdağını söylemem gerekiyor. Merak etmeyin bu, kitabın fantastik temellerine döşenen taşlardan biri değil. Özellikle araştırdım, gekolar gülmeye benzer, kıkırdamaya daha yakın sesler çıkarırlarmış.
Günlerden bir gün –ne tesadüftür ki tam da biz kitabı okumaya başladığımız zamana denk gelen bir anda- bir adam Félix’ten kendisine şöyle güzel, şaşaalı, geleceğini olumlu etkileyecek bir geçmiş uydurmasını biraz da emrivakiyle talep eder. Bellek satıcısı ise bu işi şimdiye kadar yaptığı küçük işlerle kıyaslayıp yapamayacağına kanaat getirir ve önden verilen parayı götürüp iade etmeyi düşünür. Ancak tahmin edeceğiniz gibi para tatlı gelir ve sahtekârlık, yalan, uydurma hikâye dallarında Oscar alacak bir şahesere imza atar. Adamın geçmişinden artık zenginlik, asalet ve ün akmaktadır.
Rüyalar: Kötü tercih
Adı Eulálio olarak konulacak olan kertenkele gördüğü rüyalarla gerçek ile hayal arasında gidip gelmemize neden oluyor. İnsan suretinde gördüğü rüyalar, yalnızca hayaller âlemine yolculuk yaptırmakla kalmıyor aynı zamanda umulmadık anlarda umulmadık ipuçlarını da veriyor. Yazar, birbiri içine geçirdiği olayların üstesinden gelemeyeceğimizi düşünüp böyle bir yola başvurmuş olabilir. Ancak ipucu ya da izah için rüyaları kullanmak kötü bir tercih. Birimizin bunu ona söylemesi gerekiyor.
Hikâyede çok sayıda yazar ve kitap ismi geçiyor. Ünlü yazarlara ve onların ünlü eserlerine yer verme davranışını........