Pakistan ile Çin’in Azerbaycan’da şekillendirdiği İsrail–İran gizli temas trafiği!
Ömür Çelikdönmez yazdı;
Pakistan ile Çin’in Azerbaycan’da şekillendirdiği İsrail–İran gizli temas trafiği!
Gölge diplomaside Azerbaycan’ın küresel ve bölgesel ölçekte önemli bir misyon üstlenebileceğini hiç düşündünüz mü? Bazı diplomasi kaynakları, Pakistan–Çin ikilisinin Azerbaycan üzerinden İsrail–İran temas trafiğini kurduğunu deşifre edince, Bakü’nün bu misyonu üstlenebilecek donanıma sahip olup olmadığı tartışması kulislere taşındı.
Ankara ile Telaviv arasında anlaşmazlığa yol açan Gazze meselesinde Bakü, iki ülke arasındaki gerginliği gidermek için Türkiye ile İsrail arasında birden fazla görüşmeye ev sahipliği yapmıştı. Bu durum, Azerbaycan’ın iki hasım aktör arasında perde arkası temas kurulmasına zemin hazırlayabildiğini gösteren teyitli bir örnektir.
Daha önce Azerbaycan’ın; İsrail ile yakın askerî ilişki kurduğu ve İran’a karşı potansiyel bir ortak cephe oluşturabilecek konumda olduğu vurgulanıyordu. İran medyası, Azerbaycan’ın İsrail istihbaratına alan açtığını ve İran’a karşı bir platform sağladığını iddia etmişti. İran’a atfedilen “drone saldırısı” sonrası Azerbaycan sert tepki verdi. Hızını alamayan kaos odakları, Azerbaycan’ın İran’a karşı İsrail’e yardım etmeyi hedeflediğini ilan etti.
Lakin hevesleri kursaklarında kaldı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava operasyonları düzenlediği bir dönemde, Azerbaycan’ın İran’a insani yardım gönderdiğine dair haberler uluslararası basında yer aldı. Sonraki günlerde, iki ülke arasındaki gerilimi azaltma yönünde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in talimatlarıyla, farklı tarihlerde Azerbaycan Acil Durumlar Bakanlığı’na ait araçlarla İran İslam Cumhuriyeti’ne insani yardım sevkiyatları yapıldı
Ankara ne kadar İran-İsrail arasındaki dolaylı temas trafiğinin içinde?
Ankara, bölgesel iş birliği anlaşmaları çerçevesinde önemli bir aktör olarak; başta Birleşmiş Milletler olmak üzere NATO, G20, Türk Devletleri Teşkilatı, OECD, AGİT, Avrupa Konseyi, İslam İşbirliği Teşkilatı, D-8, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, Dünya Ticaret Örgütü ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı üyelikleri sayesinde küresel ölçekte de etkili bir konuma sahiptir.
Bu nedenle Ankara, kendi hinterlandında yalnızca etkili değil; aynı zamanda yön verici ve denge kurucu bir aktör olarak öne çıkmaktadır. Sahip olduğu diplomatik ağ, çok taraflı platformlardaki etkinliği ve kriz yönetimi kapasitesi sayesinde Ankara, çevre coğrafyalarda gelişen siyasi ve güvenlik dinamiklerini doğrudan etkileyebilmekte; bölgesel denklemin şekillenmesinde belirleyici bir rol üstlenmektedir.
Ankara merkezli girişim olduğu düşünülen Pakistan, Çin, İran ve İsrail arasındaki gölge diplomasinin gündeme gelmesinden sonra, Azerbaycan’ın sadece pasif değil, jeopolitik arayüz aktör rolü üstlendiği anlaşılıyor.
Azerbaycan; Türkiye, İran ve İsrail arasında karmaşık bir jeopolitik ortamda pragmatik bir denge stratejisi izlemektedir. Türkiye ile stratejik ittifakını ve........
