Ömür Çelikdönmez yazdı;

Hamas’ın MİT/İstanbul temas ekseni Suriye-Lübnan bütünleşmesi mi?

Eğer Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kalın, İstanbul'da Mühendis Nizar Evdallah başkanlığındaki Hamas Siyasi Büro üyeleri ile görüşme gerçekleştirdiği, Anadolu Ajansı tarafından servis edilmeseydi, belki dünya kamuoyunun bu görüşmeden haberi olmayacaktı.

Bu kanaate nasıl vardığımı şöyle ifade edeyim; konu ile ilgili kaynak taraması sırasında İngilizce, Fransızca, Almanca, Rusça, Farsça ve Arapça haber metinlerinin neredeyse Anadolu Ajansı’nın abonelerine geçtiği metinle aynı olduğunu fark ettim.

Bölgemizdeki sıcak savaş atmosferinde, Türk istihbarat başkanının bilgisi, izni ve onayı hatta talimatı olmadan bu içerikte bir haberin yayınlanması mümkün değildir. Dolayısıyla görüşmenin haberleştirilmesi, başta İsrail ve ABD olmak üzere İran, İngiltere, Fransa, İspanya, İtalya, Rusya, Çin, Hindistan ve diğer ülkelere mesaj niteliği taşımaktadır.

İstanbul'da Hamas heyetiyle hangi konular ele alındı?

İki taraf, İsrail'in Filistin halkına yönelik saldırganlıklarını ve Gazze Şeridi, Batı Şeria ile Kudüs'teki devam eden ihlalleri ele aldı; özellikle Mescid-i Aksa'nın Yahudileştirilmesine yönelik sürekli girişimler gündeme geldi.

Bu girişimlerin en sonuncusu, heyetin “asılsız” olarak nitelendirdiği gerekçelerle 1967’den beri ilk kez Ramazan ve Ramazan Bayramı sırasında Mescid-i Aksa’nın kapatılmasıydı.

Her iki taraf da bu uygulamaların durdurulması ve işgalin sahada yeni gerçeklikler dayatmasının önlenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Görüşmede, İsrail’in Filistin’e yönelik devam eden saldırıları ve ihlalleri değerlendirildi. Başta Kudüs olmak üzere, İsrail’in tüm bölgeyi ateşe vermeyi hedefleyen işgal ve istikrarsızlaştırma politikalarına karşı birlik vurgusu yapıldı; hiçbir “oldu-bitti”ye izin verilmeyeceği ifade edildi.

Gazze Ateşkes Anlaşması'nın ikinci aşamasına ilişkin detaylar ele alındı. Öncelikli olarak saldırıların durdurulması ve insani yardım, tıbbi malzeme ile altyapı malzemelerinin gecikmeksizin girişinin hızlandırılmasının önemi vurgulandı.

Ayrıca, İsrail’in birinci aşamayla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu yükümlülüklerin derhal uygulanması gerektiği belirtildi. Hamas heyeti ile yapılan görüşmede, Batı Şeria’da son dönemde artan yerleşimci terörü, yerleşim faaliyetleri ve İsrail güvenlik güçlerinin Filistinlilere yönelik baskısına karşı alınabilecek önlemler değerlendirildi.

Toplantının diğer odak noktası ise yerleşim faaliyetlerindeki artış, Batı Şeria’daki yerleşimcilerin eylemleri ve İsrail güvenlik güçlerinin saldırı ve tahribatına karşı çözüm yolları oldu.

Hamas heyeti, Türkiye’nin Gazze’de barışın sağlanması için bugüne kadar gösterdiği çabalar için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkürlerini iletti. Kaynaklar, Türkiye’nin Gazze’de kalıcı barışı sağlamak için çabalarını yoğunlaştırmaya devam edeceğini belirtti.

İsrail kaynakları, toplantıda Gazze Ateşkesinin ikinci aşamasının ele alındığını doğruladı; ancak özetlerde ateşkes planının önemli bir parçası olan Hamas’ın silahsızlandırılması konusuna değinilmediğini özellikle vurguladı.

Lübnan-Suriye bütünleşmesi gündeme geldi mi?

Bazı söylentilere göre, MİT Başkanı’nın söz konusu Hamas heyetiyle gerçekleştirdiği görüşmede sadece gündem meselelerine dair rutin diplomasi konuşmaları değil, Lübnan–Suriye bütünleşmesi ve bu coğrafyada yeni bir stratejik denklemin kurulması üzerine istihbarî düzeyde bir değerlendirme yapıldığı iddia ediliyor.

Bu çerçevede konuşulanların yalnızca iki taraf arasındaki siyasi yakınlaşma olmadığını, aynı zamanda bölgesel güç boşlukları, aktörler arası istihbarat paylaşımı ve bölünmüş Suriye unsurlarının yeniden enkapsülasyonu gibi karmaşık güvenlik ve jeopolitik süreçleri kapsadığına dair güçlü analizler bulunuyor.

İstihbarat literatüründe stratejik istihbarat (broad, geopolitical‑level intelligence) sadece mevcut durumu anlamak için değil, geleceğe dönük semboller ve niyetler dizisinin önceden okunması için de kullanılır.

Bu bağlamda bu görüşmenin kamuoyuna açıklanması mesajın “disseminasyon” aşamasının bilinçli bir parçası olarak değerlendirilebilir ki bu da yalnızca bölgesel aktörlere değil, küresel karar vericilere yönelik stratejik seviye bir sinyaldir.

Böyle bir işaret, Türkiye’nin Suriye ve Lübnan hattındaki bilgi akışını kontrol etme, denge yaratma ve aktörler arası “oyun kurucu” rolünü sürdürme kapasitesini açıkça ortaya koyar.

Ayrıca MHP Genel Başkanı’nın geçmişte benzer bir iddia üzerinden yaptığı açıklama, kamuoyunda bu yöndeki stratejik söylemin önceden hazırlanmış bir istihbarat değerlendirmesine dayalı olabileceği varsayımını güçlendiriyor ve bu da sadece yerel değil, uluslararası algı kontrolünde bir “mevcut durum raporu” ile “geleceğe dönük niyet bildirimi” karışımı bir strateji ürünü olarak okunabilir.

Hamas heyetinin İstanbul'da MİT başkanı ile görüşmesi nasıl anlaşılmalı?

Hamas liderleri ile Türk istihbarat başkanı arasında gerçekleştirilen görüşme, İran ile İsrail arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkmaktadır. Zira Hamas, genel kabul gören değerlendirmelere göre İran’a yakın bir yapı olarak konumlanmaktadır. Bu çerçevede söz konusu temas, Türk istihbaratı ile İran’a yakın aktörler arasında belirli düzeyde bir temas ve koordinasyon arayışının varlığına işaret etmektedir.

Başka bir ifadeyle bu görüşme, Türkiye’nin bölgedeki güvenlik risklerini ve İsrail’in artan askeri faaliyetlerinin doğurabileceği sonuçları rasyonel bir zeminde değerlendirdiğini göstermektedir. Ancak bu durumu doğrudan “Direniş Ekseni’ne katılım” şeklinde yorumlamak yerine, Ankara’nın çok boyutlu dış politika yaklaşımı kapsamında tüm aktörlerle temas kurma stratejisinin bir parçası olarak okumak daha isabetli olacaktır.

Öte yandan bu toplantı, yalnızca jeopolitik dengeler açısından değil, aynı zamanda sahadaki insani durum bakımından da önem taşımaktadır. Sivillerin korunması, insani yardım mekanizmalarının işletilmesi ve çatışma koşullarının yol açtığı krizlerin yönetilmesi için pratik düzenlemelere duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Bu bağlamda görüşme, Filistin meselesine ilişkin bölgesel diplomatik ve istihbari temasların sürdüğünü ve ilerleyen süreçte daha istikrarlı ve somut adımların atılabileceğine işaret etmektedir.

Bu mesaj neden şimdi verildi, kime verildi?

Bu görüşmenin “haberleştirilmesiyle........

© Dikgazete.com