Mehmet Yıldırım yazdı;

Ankara’dan Avrasya’ya bakış: Özbekistan–Hindistan yakınlaşması Türkiye için ne anlama geliyor?

Avrasya jeopolitiği yeniden şekillenirken; Türkistan (Orta Asya) ile Güney Asya arasında uzun süre “kopuk” kalan hatların yeniden bağlandığı bir döneme giriyoruz. Özbekistan ile Hindistan arasındaki yakınlaşma, yalnızca iki ülkenin ikili ilişkilerinin gelişimi olarak okunamaz; bu süreç, aynı zamanda yeni bir jeoekonomik ve jeopolitik düzenin işaretidir. Türkiye açısından ise bu gelişme, dikkatle okunması gereken hem fırsatlar hem de rekabet dinamikleri barındırıyor. Özbekistan ve Hindistan uzun bir tarihi ve medeniyet bağını paylaşıyor.

19-21 Mayıs 2025 tarihlerinde Surkhandarya bölgesinin Termez şehrinde, “Ortak Bir Barış, Dostluk ve Refah Alanı İnşa Etmek” temasıyla Orta ve Güney Asya Arasında Bağlantı Kurma Termez Diyaloğu'nun ilk toplantısı icra edildi. Diyaloğun temel amacı, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in girişimiyle 2022'de kabul edilen BM Genel Kurulu'nun “Orta ve Güney Asya Arasındaki Bağlantıların Güçlendirilmesi” özel kararının pratik olarak hayata geçirilmesi için çok taraflı bir tartışma platformu oluşturmaktır.

Yeni İpek Yolu’nun sessiz inşası…

Özbekistan ile Hindistan arasındaki ilişkiler, klasik diplomatik ilişkilerin ötesine geçerek stratejik ortaklık boyutuna ulaşmış durumda. Özellikle, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev döneminde Taşkent’in çok yönlü dış politika anlayışı; Hindistan’ın “Orta Asya’yı Bağla” yaklaşımıyla örtüşüyor. Bu durum, Çin merkezli Kuşak ve Yol Girişimi dışında alternatif bağlantı hatlarının oluşmasına katkı sağlıyor.

Hindistan’ın Çabahar Limanı üzerinden Türkistan’a erişim arayışı ve Uluslararası Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru/ International North-South Transport Corridor (INSTC) gibi projeler; Özbekistan’ı bir “kara ülkesi” olmaktan çıkarıp, bölgesel bir kavşak haline getiriyor. Bu dönüşüm, Türkiye’nin Orta Koridor vizyonuyla doğrudan kesişiyor. Dolayısıyla mesele bir rekabetten ziyade, çok katmanlı bir entegrasyon sürecidir.

Özbekistan ve Hindistan arasındaki bağlar; Fergana’dan Hindistan’a uzanan Babür mirası gibi derin tarihi köklere sahip olsa da, bugünkü yakınlaşmanın motoru tamamen pragmatizm ve "jeo-ekonomik zorunluluklar"dır.

Türk Dünyası için tehdit mi, fırsat mı?

Özbekistan’ın Hindistan ile geliştirdiği ilişkiler, ilk bakışta Türk Devletleri açısından bir eksen kayması gibi algılanabilir. Ancak bu yorum eksik olur. Türk Devletleri Teşkilatı üyesi olan Özbekistan; dış politikasını çeşitlendirerek aslında bölgesel özerkliğini güçlendiriyor.

Hindistan’ın bölgeye girişi; teknoloji, eğitim ve sağlık sektörlerinde yeni fırsatlar yaratırken, Türkistan’ın yalnızca Rusya........

© Dikgazete.com