menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türklük tanımının güncellenmesi ve jeopolitik genişlemeye etkisi

173 0
22.04.2026

E. Yarbay Halil Mert yazdı;

TÜRKLÜK TANIMININ GÜNCELLENMESİ VE JEOPOLİTİK GENİŞLEMEYE ETKİSİ 

Türk kimliği, sabit bir etnik kategori olmayıp tarihsel, siyasal ve jeopolitik koşullara bağlı olarak yeniden tanımlanan bir sosyal tanımdır. Bununla birlikte kimliğin sürdürülebilirliği için çekirdek unsurların korunması gerekir.

Türkiye Cumhuriyeti merkezli, Türk Devletleri Teşkilatı, tarihsel imparatorluk mirası ve medeniyet havzası üzerinden genişleyen katmanlı bir Türklük Modeli düşünüyoruz. İddiamız, Türklük tanımının Türkiye’nin gücüyle doğru orantılı olarak genişlediğidir.

Sosyal bilimlerde kimlikler, matematiksel kesinliklerle açıklanamaz. Doğa bilimlerinde 2 2=4’tür, ancak toplumsal gerçeklikte kimlikler bağlama göre değişir. Bu nedenle “Türk kimdir?” sorusu tek bir tanımla sınırlandırılamaz.

iki temel ilkeye dayanıyoruz.

1. Türk kimliği ve Türklük tanımı tarihsel ve jeopolitik bağlama göre genişletilerek güncellenir.

2. Türk kimliğinin ve Türklük tanımının çekirdeği korunmak zorundadır.

Modern milliyetçilik literatürü, milletlerin tarihsel süreçte inşa edildiğini ortaya koyar. Benedict Anderson’ın “hayali cemaatler” yaklaşımı [1], Ernest Gellner’in modernleşme vurgusu [2] ve Anthony D. Smith’in etno-sembolik yaklaşımı [3] bu çerçeveyi oluşturur.

Türk düşünce geleneğinde ise kimlik tartışması daha bütüncül bir zeminde ele alınmıştır:

Seyyid Ahmet ARVASİ: Türk-İslam ülküsü ve şuur temelli kimlik [4]

Osman TURAN: Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi [5]

Erol GÜNGÖR: Kültür ve Milliyetçilik Dengesi [6]

İbrahim KAFESOĞLU: Tarihsel Süreklilik ve Milli Kültür [7]

Ziya GÖKALP: Kültür–Medeniyet Ayrımı ve Millet Tanımı [8]

Mümtaz TURHAN: Kültürel Değişme ve Modernleşme [9]

Nurettin TOPÇU: Ahlâk ve Millet İlişkisi [10]

Bu yaklaşım, Türk kimliğinin hem değişken hem de süreklilik taşıyan bir yapı olduğunu göstermektedir. 

Türk Kimliğinin Tarihsel Eksenleri

1. Şuur Temelli Yaklaşım

Türklük, bir bilinç ve aidiyet meselesidir. Bu yaklaşım, kimliği etnik determinizmin ötesine taşır.

2. Devlet Merkezli Yaklaşım

Cumhuriyet dönemi, kimliği vatandaşlık ve devlet bağlılığı üzerinden tanımlamış; modern ulus-devlet çerçevesinde kurumsallaştırmıştır.

Katmanlı Türk Kimliği Modeli

1. Stratejik Çekirdek

Millî birlik ve beraberlik. Bu çekirdek, kimliğin varlık şartıdır.

2. Kurumsal Genişleme

Türk Devletleri Teşkilatı

Bu yapı, Türk kimliğinin kurumsal bir jeopolitik alan haline geldiğini göstermektedir.

3. Tarihsel İmparatorluk........

© Dikgazete.com