Modern ulus-devlet paradigmasının ve onun sembolik aygıtlarının, bireyin ontolojik akışına yönelik tektipleştirici ve standartlaştırıcı müdahalesi, insan doğasının özgün dinamikleriyle temelden bir tezat oluşturmaktadır. Bireysel tekamül süreçleri derinleştikçe; özbenlik, tarihsel ve ideolojik anlatıların belirlediği kısıtlayıcı sınırların ötesine geçme eğilimi gösterir. Bu bağlamda, zihin dünyasını belirli kalıplara hapseden ve bireyi “ürünleştiren” mevcut yapısal gelişmişlik yanılsaması reddedilerek, kurulu düzenin periferisinde, bağımsız bir varoluş alanı inşa etmek kaçınılmaz bir tercih haline gelmektedir.

Toplumsal sözleşme kuramları ve demokratik pratiklerin “eşitlik” retoriği altında sunduğu nizam, eleştirel bir perspektifle incelendiğinde; vasatlığın, üstün ve biricik olana karşı kurduğu hegemonik bir tuzak olarak okunabilir. Bu durum, kendi iradi ve ruhsal asaletini keşfetmiş otonom bireyi, kitlelerin hizasına çekmeye çalışan bir konformizm dayatmasıdır. Dışsal otoritelerin (aidiyet mekanizmalarının) koruyucu fakat aynı zamanda köreltici etkisine sığınmak yerine; bireyin kendi normatif değerlerini oluşturması ve gücünü kolektif yapıdan değil, kendi içsel derinliğinden alması rasyonel ve nitelikli bir yaşam stratejisi olarak öne çıkmaktadır.

Bu noktada ruhsal soyluluk, kolektif kimliklerin veya milliyetlerin sağladığı aidiyetle değil; ancak bilincin yetkinliği ve karakterin sağlamlığıyla ölçülebilir. Neoliberal pazar ekonomisinin materyalist indirgemeciliği, insanı salt “üretici” ve “tüketici” birer dişliye, duyguları ise metalaştırılmış verilere dönüştürmektedir. Mutluluğu, tüketim nesnelerinin geçici tatmininde arayan ve varoluşlarını sahip oldukları mülkiyet üzerinden tanımlayan kitleler, Jean Baudrillard’ın ifadesiyle bir “tüketim oburluğu” ve ruhsal kıtlık içerisindedir. Hakiki asalet ise; piyasa rasyonalitesinin ve kâr maksimizasyonunun manipüle edemediği bir zihinde; estetik, bilgelik ve onurun yeşermesiyle mümkündür. Tüketim toplumunun dayattığı yapay ihtiyaçlar ve kültürel sığlık, ancak erdem etiği ve derin tefekkür ile aşılabilir. Zira bu dünyada........

© Dikgazete.com