We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

ZAMANIN DEĞİŞMESİNİ KAVRAYAMAMAK

1 0 4
20.09.2021

Millî Mücadele başarıya ulaştıktan sonra M. Kemal Paşa’nın kafasında modern bir toplum yaratmak fikri vardı. Askeri ve siyasi bir deha olan Kemal Paşa sosyoloji okumamıştı ve sosyologları dinleyecek zamanı da yoktu. Önündeki örnek Avrupa idi. Toplum Avrupa örneğine göre modernleştirilecek ve mütecanis bir toplum yaratılacaktı. Onun için İttihat ve Terakki ile başlayan mütecanis bir toplum meydana getirmek tasavvuru daha esaslı bir şekilde ele alındı. Azınlıkların temizlenmeye çalışılması yanında topyekûn toplumu dönüştürmek siyaseti takip edildi.

İşe Osmanlı kimliğini yok edip Türk adı altında yeni bir kimlik inşasıyla başlanıldı. Türk kavramı bir millet adı olarak 1898’lerden itibaren kullanılmaya başlanmıştı. Cumhuriyeti kuran kadronun amacı “homo cumhuriyetikus”lardan oluşan homojen bir millet yetiştirmekti. Bu sebeple toplumun kimliğinin tarih ve inanç boyutu hedef alındı. Osmanlı tarihi atlandı ve Orta Asyalara gidildi. Göç yolları haritası çizildi. Tarih kurultayları tertip edildi. Bir taraftan da Türklerin kökeni Hititlere ve Sümerlere dayandırılmaya çalışıldı.

Şeyhülislamlık kurumu Diyanet İşleri Başkanlığına dönüştürülerek din daha sıkı bir şekilde kontrol altına alındı. Müslümanlığın sembolü olan ezan Türkçeye çevrildi ve tam 18 sene böyle okundu. Tekkeler, tarikatlar ve türbeler kapatıldı. Türk Ocağı başta olmak üzere birçok dernek, cemiyet vs. kapatıldı. Yerine Halkevleri kuruldu.

Kıyafet, tartı ve ölçü âletleri, takvim vs. değiştirildi. Cuma günleri olan tatil Pazar’a alındı. Toplumun müzik kültürü de bu değişime tabi tutuldu. Bizans kökenli kabul edilen Osmanlı müziği yasaklandı. Okullarda çok sesli müzik eğitimi başladı. Radyolarda Türk müziği yasaklandı.

Bu arada toplumu modernleşmesinde öncülük edecek, cumhuriyet değerlerine bağlı bir sosyete, bir aydın sınıf yetiştirilmeye çalışılıyordu. Cumhuriyet baloları tertip edilerek memurlar buna katılmaya mecbur ediliyordu.

Cumhuriyeti kuran kadro bütün bu yapılanlara devrim diyordu. Bu tepeden inmeci devrimciler, düşmanı vatandan kovmuş ve milleti kurtarmışlardı. Şimdi de onu adam etmeye, modernleştirmeye başlamışlardı. Milletin bu yapılanlardan dolayı onlara teşekkür etmesi, minnet duyması lazımdı. 1930 yılında Serbest Fırka kurulurken kafalarındaki hesap buydu. Millet CHP’yi bırakıp başka partiye oy vermezdi. Bu yüzden hiç olmazsa bir miktar........

© Denizli Gazetesi


Get it on Google Play